“Ancak fiziğin alan kavramına, yani sürekli yapılara dayandırılamamasını kesinlikle mümkün görüyorum. O zaman kütleçekim teorisi dahil bütün hayal şatomdan geriye hiçbir şey kalmaz.”

Einstein bu sözüyle, genel görelilik kuramını üzerine inşa ettiği "alan" kavramının fiziğin nihai temeli olamayabileceğini açık yüreklilikle kabul ediyor. Alan kavramı, uzayda her noktada tanımlı, sürekli değişen nicelikler anlamına gelir; kütleçekimini uzay-zamanın eğriliği olarak açıklayan genel görelilik de bu süreklilik fikrine dayanır. Einstein, doğanın temelinde süreksiz, kuantumlu yapılar olabileceğini ve bu durumda kendi kuramının da temelsiz kalacağını söyleyerek bilimsel kuramların geçici doğasına işaret eder.

"Luftschloss" yani "hayal şato" benzetmesi, devrimci bir kuram yaratmış bir bilim insanının bile kendi yapıtını mutlaklaştırmaktan kaçındığını gösteren alçakgönüllü bir ifadedir. Einstein, kuramlarını zarif ve geniş kapsamlı bir yapı olarak görüyor, ama bu yapının deneysel ve kavramsal temellerinin sarsılabileceğini biliyordu.

Söz, bilimde kesinlik iddiasının tehlikesine dair güçlü bir derstir: En sağlam görünen kavramsal temeller bile yeni bulgular karşısında terk edilebilir ve bilim insanının görevi bu olasılığı baştan kabul etmektir.

Einstein bu sözleri, yaşamının sonlarına doğru, 10 Ağustos 1954 tarihli mektubunda yakın dostu ve meslektaşı Michele Besso'ya yazdı. O dönemde kuantum kuramıyla süregelen gerilimi ve birleşik alan kuramı arayışının çıkmazlarını derinden yaşıyordu. Söz, genel göreliliğin ve alan fiziğinin temel varsayımlarının gelecekte geçersiz kalabileceğine dair kişisel bir kuşkuyu yansıtır.