“Bir cisim L enerjisini ışınım biçiminde verirse, kütlesi L/V^2 kadar azalır. Burada cismin alınan enerjisinin tam olarak ışınım enerjisine dönüşmesinin elbette bir önemi yoktur; öyle ki daha genel bir sonuca varılır: Bir cismin kütlesi, onun enerji içeriğinin bir ölçüsüdür.”

Bu söz, Einstein'ın özel görelilik kuramının en bilinen sonuçlarından birini, kütle ile enerji arasındaki denkliği formülleştirdiği pasajdır. Bir cismin dışarıya ışınım olarak enerji vermesi durumunda, verdiği enerjiyle orantılı biçimde kütlesinin de azalacağını söyler. Burada V, ışık hızını; L ise verilen enerjiyi gösterir. Yani enerji kaybı ile kütle kaybı birbirine sıkıca bağlıdır; enerji, cismin kütlesine eşdeğer bir büyüklük olarak ortaya çıkar.

Pasajın ilerleyen kısmında yer alan ve burada yalnızca sonucu verilen ünlü denklem, enerjinin kütle ile ışık hızının karesinin çarpımına eşit olduğunu söyler. Bu, yalnızca teknik bir fizik sonucu değil, evrenin yapısına dair derin bir kavrayış değişimidir. Madde ve enerji birbirinden ayrı varlıklar değil, aynı gerçekliğin iki görünümü olarak düşünülmelidir. Küçük bir kütlenin bile çok büyük miktarda enerji barındırabilmesi, yıldızların enerjisinden nükleer süreçlere kadar pek çok olguyu anlamanın anahtarı olmuştur.

Bu fikir, günlük deneyimle çelişiyormuş gibi görünse de doğadaki dönüşümlerin akıl almaz ölçüdeki gücünü gösterir. Aynı zamanda bilimsel düşüncenin, sezgiye dayalı alışkanlıkları aşarak daha genel yasalara ulaşabileceğinin de çarpıcı bir örneğidir. Sözü bugün okumak, kütle ve enerji kavramlarının ne denli köklü biçimde birbirine bağlı olduğunu ve bunun modern fiziğin temelini oluşturduğunu hatırlatır.

Bu pasaj, Einstein'ın 1905 yılında Annalen der Physik dergisinde yayımlanan "Ist die Trägheit eines Körpers von seinem Energieinhalt abhängig?" (Bir Cismin Eylemsizliği Enerji İçeriğine Bağlı mıdır?) başlıklı kısa makalesinden alınmıştır. Özel görelilik üzerine yazdığı önceki makalenin devamı niteliğindeki bu çalışma, ünlü kütle-enerji denkliğini ilk kez dile getirir.