“Öğretmenin en önemli sanatı, yaratma ve kavrama sevincini uyandırmaktır.”

Einstein bu sözünde eğitimin asıl amacının bilgi aktarmaktan öte, öğrencide merak ve keşfetme arzusunu canlandırmak olduğunu söyler. Ona göre öğretmen, hazır cevapları dayatan bir otorite değil; çocuğun kendi sorularını sormasını, deney yapmasını ve düşünmekten keyif almasını sağlayan bir yol göstericidir.

Yaratma sevinci, insanın bir şeyi kendi emeğiyle ortaya koymasından; kavrama sevinci ise bir ilişkiyi, olguyu ya da fikri anlamanın verdiği içsel tatminden kaynaklanır. Einstein için gerçek öğrenme, bu iki sevincin birlikte uyanmasıyla mümkündür. Ezbere dayalı eğitim, merakı körelttiği için bilimsel ve sanatsal gelişimin önünde bir engeldir.

Söz, çocuklara yapılan bir konuşmadan alındığı için yalın ve doğrudan bir dille söylenmiştir. Bugünün eğitim tartışmalarında da öğrenciyi merkeze alan, haz duyarak öğrenmeyi teşvik eden yaklaşımların temel ilkesini özetler. Öğretmenin en güçlü aracının ceza ya da zorunluluk değil, ilham olduğunu hatırlatır.

Bu söz, Einstein'ın 'Lehrer und Schüler. Eine Ansprache an Kinder' (Öğretmen ve Öğrenci: Çocuklara Bir Konuşma) başlıklı metninden alınmıştır. Metin, Carl Seelig tarafından derlenen 'Albert Einstein. Mein Weltbild' (Benim Dünya Görüşüm) adlı kitapta yer alır.