Ünlü söz
“Dinî inançlarım hakkında okuduğunuz şey elbette bir yalandı; sistematik olarak tekrarlanan bir yalan. Ben kişisel bir tanrıya inanmıyorum ve bunu hiçbir zaman inkâr etmedim, aksine açıkça dile getirdim. İçimde dinî denebilecek bir şey varsa, o da bilimimizin açığa çıkarabildiği ölçüde, dünyanın yapısına duyduğum sınırsız hayranlıktır.”
— Albert Einstein (1879 – 1955)
Almanca aslı
Es war natürlich eine Lüge, was Sie über meine religiösen Überzeugungen gelesen haben, eine Lüge, die systematisch wiederholt wird. Ich glaube nicht an einen persönlichen Gott und ich habe dies niemals geleugnet, sondern habe es deutlich ausgesprochen. Falls es in mir etwas gibt, das man religiös nennen könnte, so ist es eine unbegrenzte Bewunderung der Struktur der Welt, so weit sie unsere Wissenschaft enthüllen kann.
Ne anlatıyor?
Einstein bu sözünde, hakkında dolaşan dinî inanç iddialarına açık bir düzeltme getirir. Kişisel, yani insan hayatına müdahale eden, cezalandıran ve ödüllendiren bir tanrı fikrini benimsemediğini vurgular. Onun için 'din' sözcüğü ancak mecazi bir anlamda kullanılabilir: Bilimin ortaya koyduğu evrenin akılcı yapısına duyulan hayranlık.
Bu tutum, Einstein'ın felsefî görüşlerinin tutarlı bir parçasıdır. Bilimsel araştırmalarında deneyimlediği, doğa yasalarının matematiksel güzelliği ve zorunluluğu, onda güçlü bir huşu duygusu uyandırır. Ancak bu duygu, kişisel bir yaratıcıya yönelik bir inanca dönüşmez. Einstein, popüler basında ve bazı dinî çevrelerde kendisinin bir inanan olarak gösterilmesini sistematik bir yanlış temsil olarak nitelendirir.
Sözün bugün okura söylediği şey, bilimsel bir dünya görünüşü ile kişisel tanrı inancının birbirine karıştırılmaması gerektiğidir. Aynı zamanda, evrenin bilimsel keşfi karşısında duyulan merak ve hayranlığın, insanın varoluş karşısındaki derin duygularını ifade etmenin bir yolu olabileceğini gösterir.
Hangi bağlamda söylendi?
Einstein, New Jersey'den J. Dispentiere'nin 22 Mart 1954 tarihli mektubuna verdiği yanıtta bu sözleri yazmıştır. Mektup, hakkında basında çıkan dinî inançlarla ilgili iddialara açıklık getirme amacı taşır. Yanıt, Einstein Arşivleri'nde 59-495 ve 59-494 numaralarıyla kayıtlıdır.
Kaynak
- Eser: Religion
- Künye: Antwort vom 24. März 1954 auf einen Brief von J. Dispentiere, New Jersey, vom 22. März 1954 Einstein Archives 59-495 und 59-494, Übersetzung Andreas Müller in Humanistischer Pressedienst
- Kaynak bağlantısı: https://de.wikiquote.org/wiki/Albert_Einstein
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Bilim, uzay ve zamandaki şeylerin ve olayların karşılıklı bağlantısını belirleyen genel kurallar koymaya çalışır. Bu kurallar ya da doğa yasaları için genel ve istisnasız bir geçerlilik talep edilir – kanıtlanmaz.”
— Albert Einstein (1879 – 1955)
“Ancak fiziğin alan kavramına, yani sürekli yapılara dayandırılamamasını kesinlikle mümkün görüyorum. O zaman kütleçekim teorisi dahil bütün hayal şatomdan geriye hiçbir şey kalmaz.”
— Albert Einstein (1879 – 1955)
“Kütleçekim teorisinde yine bir şeyler berbat ettim; bu da beni biraz, tımarhaneye kapatılma tehlikesiyle karşı karşıya bırakıyor.”
— Albert Einstein (1879 – 1955)
“Bir cisim L enerjisini ışınım biçiminde verirse, kütlesi L/V^2 kadar azalır. Burada cismin alınan enerjisinin tam olarak ışınım enerjisine dönüşmesinin elbette bir önemi yoktur; öyle ki daha genel bir sonuca varılır: Bir cismin kütlesi, onun enerji içeriğinin bir ölçüsüdür.”
— Albert Einstein (1879 – 1955)
“Tanrı kurnazdır, ama kötü niyetli değildir.”
— Albert Einstein (1879 – 1955)
“Kuantum mekaniği çok saygı uyandırıcıdır. Ama içimden bir ses bunun asıl doğru olmadığını söylüyor. Bu teori çok şey sağlıyor, ama bizi İhtiyar'ın sırrına pek yaklaştırmıyor. Her hâlükârda ben, onun zar atmadığından eminim.”
— Albert Einstein (1879 – 1955)