Oren Jack Turner · Public domain · kaynak
Albert Einstein kimdir?
Albert Einstein, teorik fiziğe yaptığı katkılarla bilim tarihinin en etkili isimlerinden biri olan Almanya doğumlu bir fizikçidir. En çok görelilik kuramını geliştirmesiyle tanınır. Özel görelilikten türettiği kütle-enerji denkliği formülü E = mc², zamanla dünyanın en ünlü denklemi hâline gelmiştir. Ayrıca fotoelektrik etki yasasını açıklaması, 1921 Nobel Fizik Ödülü'nü kazanmasını sağlamıştır. Kuantum mekaniğinin erken dönem gelişimine de önemli katkılarda bulunmuştur.
14 Mart 1879'da Alman İmparatorluğu sınırları içindeki Ulm kentinde doğdu. 1895 yılında İsviçre'ye taşındı ve ertesi yıl Alman vatandaşlığından çıktı. 1897'de, henüz on yedi yaşındayken Zürih'teki İsviçre Federal Politeknik Okulu'na matematik ve fizik öğretmenliği diploma programı için kaydoldu. 1900 yılında buradan mezun oldu. Bir yıl sonra İsviçre vatandaşlığına geçti ve Bern'deki İsviçre Patent Ofisi'nde kalıcı bir görev edindi.
1905 yılı, Einstein'ın bilimsel kariyerinde dönüm noktası oldu. Aynı yıl Zürih Üniversitesi'ne başarılı bir doktora tezi sundu. Bu dönemde yayımladığı çalışmalar, fiziğin temel kavramlarına yeni bakış açıları getirdi. Özellikle fotoelektrik etki üzerine yaptığı açıklama, ışığın tanecikli doğasına ilişkin anlayışı güçlendirdi ve Nobel Ödülü'ne giden yolu açtı.
1914'te Berlin'e taşınarak Prusya Bilimler Akademisi'ne ve Berlin Humboldt Üniversitesi'ne katıldı. Aynı dönemde Kaiser Wilhelm Fizik Enstitüsü'nün müdürlüğünü üstlendi. Berlin yıllarında genel görelilik kuramını geliştirdi ve bu kuram, kütle çekiminin uzay-zamanın eğriliğiyle açıklanabileceğini ortaya koyarak Newtoncu fizik anlayışını köklü biçimde dönüştürdü.
1933 yılında Amerika Birleşik Devletleri'ni ziyaret ettiği sırada Almanya'da Adolf Hitler iktidara geldi. Nazi rejiminin yükselişi nedeniyle Almanya'ya dönmedi ve hayatının geri kalanını ABD'de geçirdi. Princeton'da bilimsel çalışmalarını sürdürdü ve 18 Nisan 1955'te burada hayatını kaybetti.
Einstein'ın bilimsel mirası yalnızca kuramsal fizikle sınırlı kalmadı. Görelilik kuramı ve kuantum mekaniğine yaptığı katkılar, evrenin işleyişine dair modern anlayışın temel taşlarını oluşturdu. Düşünceleri, bilim felsefesi ve bilimsel yöntem tartışmalarını da derinden etkiledi. Bugün adı, yaratıcı bilimsel dehanın ve evrenin yasalarını anlama çabasının evrensel bir simgesi olarak anılmaktadır.
Biyografi, Vikipedi ve Wikidata bilgilerinden yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.
Albert Einstein sözleri (73)
“Einstein'ı kolunun altında kemanıyla hatırlıyorum: "Mutlu olmayan çocuklar var olduğu sürece ilerleme kelimesinin hiçbir anlamı yoktur." – Fransızcadan çeviren: Vsop.de”
“Ben her zaman şiddetin karşısında oldum, ama teorilerim ne yazık ki insanlığın eline en korkunç şiddet potansiyelini verdi ve bu benim için ağır bir yüktür.”
“Bireysel yaratıkların eylemlerini doğrudan etkileyen ya da yarattıkları üzerinde doğrudan yargıçlık yapan kişisel bir Tanrı düşünemiyorum.”
“Eğitim, okulda öğrenilen her şey unutulduktan sonra geriye kalan şeydir.”
“Birçok insanın ufku, yarıçapı sıfır olan bir çemberdir – ve buna kendi görüş açıları derler.”
“Bir atomu parçalamanın bir önyargıyı parçalamaktan daha kolay olduğu ne hüzünlü bir çağ.”
“Arılar yok olduğunda insanın yalnızca dört yıl ömrü kalır; arılar olmazsa bitkiler olmaz, hayvanlar olmaz, insanlar olmaz.”
“İki şey sonsuzdur: evren ve insan ahmaklığı. Ama evren konusunda henüz tam emin değilim.”
“Beni asıl ilgilendiren şey, Tanrı'nın dünyayı farklı yaratıp yaratamayacağıdır; yani mantıksal basitlik talebinin herhangi bir özgürlük bırakıp bırakmadığı.”
“Bana kalırsa, gösterişli erdemi değil, sessiz kusuru tercih ederim.”
“Seyahat etmeyi severim, ama varmaktan nefret ederim.”
“En resmî törenlerde bile çorapsız idare eder, bu uygarlık eksikliğini yüksek botların içinde gizlerdim.”
“Aralık 1947'de şu açıklamayı yaptı: "Bu ülkede var olduğunu duyduğum büyük, büyük özgürlük yüzünden Amerika'ya geldim. Amerika'yı bir özgürlük ülkesi olarak seçmekle hata yaptım; bu, hayatımın geri kalanında telafi edemeyeceğim bir hatadır."”
Ona ait olmadığı hâlde atfedilen sözler
Aşağıdaki sözler sık sık Albert Einstein adına paylaşılır, ancak kaynaklarına göre ona ait değildir.
“Araştırmadan önce küçümsemek, bir zihni cehalete köle eder.”
Almanca: Contempt prior to investigation is what enslaves a mind to Ignorance.
“Astroloji kendi başına bir bilimdir. Ama yol gösterici bir bilim. Ondan çok şey öğrendim ve ondan çok faydalanabildim. Fiziksel bilgiler, yıldızların dünyevi kader üzerindeki gücünü vurgular. Astroloji ise bir anlamda fiziksel bilgileri yine vurgular. Bu yüzden toplum için bir tür hayat iksiridir!”
Almanca: Die Astrologie ist eine Wissenschaft für sich. Aber eine wegweisende. Ich habe viel aus ihr gelernt und vielen Nutzen aus ihr ziehen können. Die physikalischen Erkenntnisse unterstreichen die Macht der Sterne über irdisches Geschick. Die Astrologie aber unterstreicht in gewissem Sinne wiederum die physikalischen Erkenntnisse. Deshalb ist sie eine Art Lebens-elixier für die Gesellschaft!
“Az bilgi tehlikeli bir şeydir. Çok bilgi de öyle.”
Almanca: A little knowledge is a dangerous thing. So is a lot.
“Nükleer enerji, su kaynatmanın berbat bir yoludur.”
Almanca: Nuclear power is a hell of a way to boil water.
“Uluslararası hukuk yalnızca uluslararası hukuk ders kitaplarında vardır.”
Almanca: International law exists only in textbooks on international law.