“Bilim insanı ödülünü, Poincaré'nin anlama sevinci dediği şeyde bulur; icadının uygulama olanaklarında değil.”

Einstein bu sözüyle bilimsel çalışmanın temel motivasyonunun pratik fayda ya da teknolojik uygulama değil, kavrayışın kendisinden doğan içsel bir doyum olduğunu vurgular. Poincaré'ye atıfla dile getirdiği "anlama sevinci", bilim insanını asıl ödüllendiren şeyin doğanın işleyişindeki bağlantıları görebilmek, karmaşık görünen bir düzeni kavrayabilmek olduğunu anlatır. Bu, bilimsel merakın ve entelektüel tatminin maddi kazancın ya da faydanın önünde yer aldığına işaret eder.

Söz aynı zamanda Einstein'ın bilim felsefesiyle de uyumludur. Ona göre bilim, insan aklının evrenin düzenini keşfetme çabasıdır ve bu keşfin kendisi, dışsal bir ödüle ihtiyaç duymayacak kadar değerlidir. Uygulamalar elbette önemlidir; ancak onlar asıl arayışın yan ürünüdür. Bu bakış açısı, bilim insanının özgür merakını ve saf araştırmayı yüceltir; günümüzde de bilimin ticarileşmesi ve kısa vadeli çıktılara odaklanılması tartışmalarında hatırlatıcı bir ilke olarak okunabilir.

Einstein'ın bilim anlayışını yansıtan bu söz, Alice Calaprice tarafından derlenen "Einstein sagt" (Einstein Söylüyor) adlı kitapta yer alır. Söz, Einstein'ın bilimsel motivasyona ilişkin genel görüşlerinin bir ifadesidir ve doğa bilimi üzerine yazılarından birinden alınmıştır.