Ünlü söz
“Amerika, sen daha şanslısın—bizim kıtamızdan, o yaşlı olanından.”
— Goethe (1749 – 1832)
Almanca aslı
Amerika, du hast es besser—als unser Kontinent, der alte.
Ne anlatıyor?
Goethe, Amerika kıtasını Avrupa ile karşılaştırırken Amerika'nın gençliğine ve tarihsel yük taşımamasına vurgu yapar. Avrupa'yı 'yaşlı kıta' olarak tanımlaması, onun uzun tarihi, birikmiş çatışmaları, geleneksel kurumları ve geçmişten gelen karmaşık yapısı nedeniyle hareket alanının daraldığına işaret eder. Amerika ise Goethe'nin gözünde daha az tarihsel yük, daha fazla imkân ve geleceğe dönük bir açıklık anlamına gelir. Bu söz, Aydınlanma ve gençleşme düşüncesiyle bağlantılıdır; genç toplumların daha esnek, yeniliklere daha açık ve geleceği kurma konusunda daha özgür olduğu düşüncesini yansıtır. Goethe elbette Avrupa'nın kültürel ve düşünsel birikimine değer veren biriydi; ancak burada o birikimin getirdiği yorgunluk ve sınırlılığa dikkat çeker. Amerika'nın coğrafi büyüklüğü, doğal kaynakları ve görece yeni kurumsal yapısı, onu Avrupa'nın eski sorunlarından uzak bir potansiyel alanı olarak öne çıkarır. Sözün ironik bir boyutu da vardır: Avrupa'nın kültürel üstünlüğü ve derinliği karşısında Amerika'nın 'pratik' gençliğini kabul ederken, aynı zamanda yaşlı kıtanın yorgunluğunu da itiraf eder. Bugün bu karşılaştırma, yeni dünyanın dinamizmi ile eski dünyanın tecrübesi arasındaki gerilimi anlamak için hâlâ kullanılır.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu mısralar Goethe'nin 1831'de yayımlanan 'Wendts Musen-Almanach' adlı yıllıkta yer alan 'Den Vereinigten Staaten' şiirinden gelir. Goethe, ilerleyen yaşına rağmen çağdaş dünyadaki gelişmeleri yakından izleyen bir düşünürdü ve Amerika Birleşik Devletleri'nin yükselişini ilgiyle takip ediyordu. Bu eser, genç Amerika'nın eski Avrupa karşısındaki konumuna ilişkin gözlemlerini yansıtır.
Kaynak
- Eser: Wendts Musen-Almanach (1831)
- Künye: Wendts Musen-Almanach (1831)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Johann_Wolfgang_von_Goethe
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Güzeldim ben de ve felaketim bu oldu.”
— Goethe (1749 – 1832)
“İnsanları yalnızca oldukları gibi alırsak onları daha da kötüleştiririz; onlara olmaları gerektikleri gibi davranırsak, onları olabilecekleri yere getiririz.”
— Goethe (1749 – 1832)
“Gerçek bir Alman erkeği hiçbir Fransız'ı sevmez, ama onların şaraplarını pek sever.”
— Goethe (1749 – 1832)
“Mimar, zengin birine sarayın anahtarıyla birlikte tüm rahatlığı ve konforu teslim eder, ama bunlardan hiçbir şeyi kendisi paylaşmaz. Eser, donatılmış bir çocuk gibi artık babasına geri dönmediğinde, sanatın zanaatkârdan gitgide uzaklaşması gerekmez mi? Sanat, neredeyse yalnızca kamusal olanla, herkese ve dolayısıyla sanatçıya da ait olanla uğraşmaya yönlendirildiğinde kendini ne kadar da ileriye taşımış olmalı!”
— Goethe (1749 – 1832)
“Denizcilikten biraz anlarım: / Savaş, ticaret ve korsanlık, kabul edin, / Üçü birdir, ayrılamaz.”
— Goethe (1749 – 1832)
“En iyi yönetim hangisidir? Bize kendi kendimizi yönetmeyi öğretendir.”
— Goethe (1749 – 1832)