“İnsanları yalnızca oldukları gibi alırsak onları daha da kötüleştiririz; onlara olmaları gerektikleri gibi davranırsak, onları olabilecekleri yere getiririz.”

Goethe bu sözde insan ilişkilerindeki beklentilerin dönüştürücü gücüne dikkat çeker. Bir kişiyi yalnızca mevcut hâliyle, bütün zaafları ve eksikleriyle kabul etmek, onun bu durumda kalmasını hatta daha da gerilemesini pekiştirir. Çünkü insan, çevresinin kendisine biçtiği role göre davranmaya eğilimlidir; düşük beklenti, düşük bir benlik algısı üretir.

Buna karşılık birine, olması gereken ya da olabileceği en iyi hâliyle yaklaşmak, onun içindeki gelişim imkânını uyandırır. Bu, kandırmaca ya da yapay bir iyimserlik değildir; Goethe'nin eğitim anlayışının özü olan 'insanın kendi içindeki çekirdeği geliştirmesi' fikrine dayanır. Öğretmen, dost ya da yönetici, karşısındakine bir idealin gözünden baktığında ona bir hedef gösterir ve bu hedef kişiyi yükseltir.

Söz, modern pedagoji ve liderlik anlayışında da karşılığını bulur: İnsanlara güven duymak ve onların potansiyelini görmek, salt eleştiri ve mevcut durum tespitinden daha yapıcıdır. Goethe bu düşünceyi kişisel bir tavsiyeden çok, insan doğasını gözlemleyen bir bilgelik olarak sunar.

Bu söz, Goethe'nin 1786'da yayımlamaya başladığı 'Wilhelm Meister'in Çıraklık Yılları' adlı romanının sekizinci kitabının dördüncü bölümünde yer alır. Roman, genç bir adamın tiyatro ve eğitim yoluyla olgunlaşma serüvenini anlatır; bu bölümdeki diyalogda insan yetiştirmenin ve eğitmenin doğru yolu tartışılır. Goethe, bir 'Turngesellschaft' (kule cemiyeti) üyesinin ağzından, bireyin gelişiminde yol göstericiliğin önemini dile getirir.