Ünlü söz
“Birçok söz boşuna söylenir reddederken; öteki esas olarak 'hayır'ı duyar.”
— Goethe (1749 – 1832)
Almanca aslı
One says a lot in vain, refusing; The other mainly hears the "No."
Ne anlatıyor?
Bu iki dize, iletişimdeki temel bir kopukluğu anlatır: Bir taraf, bir isteği geri çevirirken gerekçelerini, çekincelerini ya da imkânsızlıkları uzun uzun anlatır; ancak karşı taraf bütün bu açıklamaların içinden yalnızca tek bir şeyi, reddi yani 'hayır'ı işitir. Söz, dilin ve duygunun arasındaki bu asimetriyi yalın bir gözlemle ortaya koyar.
Goethe'nin oyununda bu ifade, kişiler arası gerilimin ve anlaşmazlığın bir yansıması olarak okunabilir. Reddeden kişi kendini haklı çıkarmaya, karşısındakini incitmemeye çalışırken; reddedilen kişi için yalnızca sonuç önemlidir. Bu durum, insan ilişkilerinde ne kadar çok söz söylenirse söylensin, duygusal yük taşıyan bir mesajın alıcıya tek bir anlamla ulaşabileceğini gösterir.
Sözün evrensel bir yanı vardır: Aşkta, dostlukta, iş hayatında ya da diplomaside reddin hafifletilmesi çoğu zaman beyhude bir çabadır. Goethe burada bir iletişim eleştirisi yapmakla kalmaz, aynı zamanda insanın beklentileriyle gerçekler arasındaki mesafeyi de kısaca ima eder.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu dizeler, Goethe'nin 1787'de tamamlanan 'Iphigenia Tauris'te' (Iphigenie auf Tauris) adlı oyununda yer alır. Eser, Goethe'nin İtalya yolculuğu sırasında yeniden biçimlendirdiği klasik dönem dramalarındandır. Diyalog, oyun içindeki karakterler arasında reddedişin ve hayal kırıklığının işlendiği bir sahneden alınmıştır; sözün bağlamı, antik mitolojik hikâyedeki kişiler arası gerilimle ilişkilidir.
Kaynak
- Eser: Iphigenie auf Tauris (1787)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Johann_Wolfgang_von_Goethe
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Yaşlılık insanı çocuklaştırmaz, denildiği gibi;”
— Goethe (1749 – 1832)
“İnsan, çabaladığı sürece yanılır.”
— Goethe (1749 – 1832)
“Haklı çıkmak isteyen ve yalnızca bir dili olan kişi, haklı çıkar.”
— Goethe (1749 – 1832)
“Güzeldim ben de ve felaketim bu oldu.”
— Goethe (1749 – 1832)
“İnsanları yalnızca oldukları gibi alırsak onları daha da kötüleştiririz; onlara olmaları gerektikleri gibi davranırsak, onları olabilecekleri yere getiririz.”
— Goethe (1749 – 1832)
“Öyle durumlar vardır ki... her teselli alçakça, umutsuzluk ise bir görevdir.”
— Goethe (1749 – 1832)