“Hakikat doğamıza aykırıdır, yanılgı ise değildir; bunun çok basit bir nedeni vardır: Hakikat kendimizi sınırlı görmemizi ister, yanılgı ise şu ya da bu bakımdan sınırsız olduğumuzu söyleyerek bizi pohpohlar.”

Goethe burada hakikatin neden çoğu zaman zor, yanılgının ise neden çekici geldiğini psikolojik bir temele oturtur. Ona göre insan doğası, sınırsız olma düşüncesinden hoşlanır; gücünün, bilgisinin ya da olanaklarının bir sınırı olmadığını duymak insana haz verir. Yanılgı tam da bu arzuyu besler. Hakikat ise bunun tersini, yani insanın sınırlı bir varlık olduğunu kabul etmesini talep eder. Bu kabul, acı verici olabilir; çünkü insanın kendi büyüklük fantezilerinden vazgeçmesini gerektirir.

Bu düşünce, Goethe'nin genel olarak insan bilgisine ve kendini tanıma çabasına bakışıyla uyumludur. Ona göre gerçek anlamda olgunlaşmak, insanın kendi sınırlarını tanımasından geçer. Bu, bir zayıflık itirafı değil, bilgelik yolunda atılmış önemli bir adımdır. Aynı zamanda, dönemin Aydınlanma sonrası düşünce ikliminde "insanın her şeyi bilebileceği" inancına karşı örtük bir uyarı niteliği taşır.

Bugünün okuru için bu söz, özellikle aşırı özgüven, kendi doğrularına mutlak bağlılık ve sınırsızlık yanılsamasının yaygın olduğu bir dünyada önemli bir hatırlatmadır. Kendi sınırlarını tanıyan insan, hem daha dürüst bir düşünce yaşamı sürdürebilir hem de yanılgılarının cazibesine karşı daha dirençli olur.

Goethe'nin ölümünden sonra 1833'te yayımlanan "Maximen und Reflexionen" (Özdeyişler ve Düşünceler) adlı derlemesinde yer alır. Eser, Goethe'nin özellikle yaşamının son dönemlerinde insan doğası, bilgi ve hakikat üzerine yazdığı kısa düşünce notlarını bir araya getirir.