“Kesin olan şudur ki, yalnızca bir şey olmak için ne hükmetmesi ne de itaat etmesi gerekmeyen kişi mutlu ve büyüktür!”

Goethe'nin bu sözü, bireyin değerinin toplumsal güç ilişkileri içindeki konumundan bağımsız olduğunu savunur. Hükmetmek, başkaları üzerinde egemenlik kurmak demektir; itaat etmek ise başkalarının iradesine boyun eğmek. Her iki durum da kişinin kendini gerçekleştirmesini gölgeleyebilir. Çünkü hem efendi hem de köle, varlığını başkalarıyla olan ilişki üzerinden tanımlar.

'Söz konusu olan, bir şey olabilmek için ne hükmetmesi ne de itaat etmesi gereken kişidir' derken Goethe, asıl mutluluğun ve büyüklüğün dışsal otoriteden ve bağımlılıktan uzaklaşmakta olduğunu anlatır. Bu, özgür bireyin, kendi iç değerinden ve eylemlerinden doğan bir büyüklüğe sahip olduğu düşüncesini yansıtır. İnsan ancak ne başkasını ezmek zorunda kaldığında ne de başkasına boyun eğmek zorunda hissettiğinde gerçekten özgür olabilir.

Bu düşünce, Aydınlanma'nın birey ve özgürlük idealleriyle uyumludur. Bugünün okuru için de anlamlıdır: Kişinin değeri, makam, unvan ya da başkaları üzerindeki güçle değil, kendi varoluşunu özgürce inşa edebilmesiyle ölçülür.

Goethe'nin 1773 tarihli oyunu 'Götz von Berlichingen'in birinci perdesinden alınmıştır. Gençlik döneminde yazdığı bu eser, bağımsız ve onurlu şövalye Götz'ün hikâyesi üzerinden bireysel özgürlük ve toplumsal baskı arasındaki gerilimi işler.