“Bazen bana öyle geliyor ki beyin ile akciğer benden habersiz anlaşmışlar. Beyin 'Böyle devam edemez' demiş ve beş yıl sonra akciğer yardım etmeye razı olmuş.”

Kafka bu sözde, 1917'de ortaya çıkan ve hayatının geri kalanını belirleyen verem hastalığını bedensel bir olaydan çok psikolojik bir sürecin sonucu gibi yorumlar. Beyin ile akciğerin 'benden habersiz anlaşması' ifadesi, hastalığın bilinçli bir tercih sonucu değil, insanın iç çatışmalarının bedende bir yanıt bulması gibi yaşandığını anlatır. İç dünyasında süren bir tıkanmayı artık taşıyamayan vücut, hastalık yoluyla bir tür çıkış kapısı açmıştır.

Bu ifade Kafka'nın işiyle, ailesiyle, sorumluluklarıyla ve evlilik düşünceleriyle yaşadığı gerilimin bedenselleşmesi olarak da okunabilir. 'Böyle devam edemez' diyen beyin, yazarın yaşamını artık sürdürülemez bulan yanını temsil eder; hastalık bir anlamda bu iç kararın dışa vurumudur. Kafka sözü ciddiyetle ama aynı zamanda kendine özgü kara bir ironiyle kurar.

Bugünün okuru için bu söz, psikolojik yüklerin bedensel karşılıklarını düşündürür. Kimi fiziksel rahatsızlıklar yalnızca organik nedenlerle açıklanamaz; insanın sürdürdüğü hayatla iç dünyası arasındaki uçurum bedende, dilin söyleyemediğini söylemeye başlayabilir.

Kafka bu satırları 1917 Eylül ayı ortasında, Zürau'da kaldığı dönemde arkadaşı Max Brod'a yazdığı mektupta dile getirmiştir. Bu, verem teşhisinin kesinleşmesinden kısa süre sonradır ve Kafka hastalığı aynı zamanda çalışma hayatından geçici bir uzaklaşma imkânı sağlayan bir durum olarak da değerlendirmiştir. Mektupta bedeni ile ruhsal durumu arasındaki bağı ironik bir benzetmeyle açıklar.