“Sorumluluk duygusu denen ve böylesine saygıdeğer olabilecek şey, son tahlilde memur zihniyetidir, çocuksuluktur, baba tarafından kırılmış bir iradedir.”

Kafka burada sorumluluk duygusunu alışılmış olumlu anlamından soyar; onu özerk ahlaki olgunluğun değil, içsel bir zayıflığın ve dışsal otoriteye boyun eğmenin görünümü olarak ele alır. 'Memur zihniyeti' ifadesi, kurallara ve düzene mekanik biçimde itaat eden, kendi kararını üretmek yerine verili yapıya uyum sağlayan bir bilinci anlatır. Bu tür bir sorumluluk, kişinin kendine karşı dürüst bir hesap vermesi değil, sistemin beklentilerini içselleştirmesidir.

Kafka, bu durumun kökenini 'baba tarafından kırılmış irade' imgesiyle aile içi otoriteye bağlar. Bu, onun kendi babasıyla yaşadığı gerilimli ilişkinin ve genel olarak otoriter baba figürünün yarattığı psikolojik hasarın bir yankısıdır. Baba karşısında kendi istencini ortaya koyamayan çocuk, yetişkinliğinde sorumluluk adını verdiği şeyi aslında bir tür itaatkârlık ve kendinden vazgeçiş olarak yaşar.

Bu bakış, okura sorumluluğun ancak özgür bir iradenin eşlik ettiği yerde gerçek anlam kazanacağını hatırlatır. Kafka'nın sözü, bireyin kendi kararlarını verememesinin, düzenle özdeşleşmiş bir 'sorumluluk' duygusuyla nasıl maskelenebileceğine dair keskin bir uyarıdır.

Bu pasaj, Kafka'nın 27 Ağustos 1916 tarihli günlük kaydından alınmıştır. Kafka o dönemde hem aile içi çatışmalarını hem de iş ve yazarlık arasındaki gerilimi yoğun biçimde sorgulamaktadır.