“Devrimlerin büyük görevleri, ancak ileri sınıfların saldırılarını bir değil, iki kez tekrarlamaları ve yenilgi deneyimlerinden ders alarak zafere ulaşmaları sayesinde çözülmüştür.”

Lenin burada devrimci mücadelenin doğasına ilişkin temel bir gözlemi dile getiriyor: Büyük toplumsal dönüşümler, kural olarak tek bir hamlede değil, tekrarlanan denemelerle ve yenilgilerden öğrenerek gerçekleşir. Sözün merkezinde, yenilginin basit bir başarısızlık olmadığı, aksine devrimci sınıflar için bir öğrenme sürecinin parçası olduğu fikri vardır. "İleri sınıflar" ifadesi, Lenin'in Marksist çerçevede tarihin öznesi olarak gördüğü, mevcut düzeni aşma kapasitesine sahip toplumsal güçleri anlatır.

Lenin, 1905 Devrimi'nin ardından Rusya'daki devrimci dalganın geri çekildiği, ancak bu deneyimin ilerideki mücadeleler için paha biçilmez bir ders niteliği taşıdığı bir dönemde yazıyordu. Ona göre başarısızlık, sınıfın bilincini ve örgütlenme kapasitesini güçlendirerek sonraki "saldırı" için zemin hazırlar. Bu nedenle söz, yalnızca Rusya'ya özgü bir durumu değil, devrimci süreçlere ilişkin genel bir yöntemi ifade eder: Mücadele tekrarlanarak, deneyim biriktirilerek ve hatalar düzeltilerek ilerler.

Bugün bu düşünce, siyasal ve toplumsal değişim isteyen hareketler için stratejik bir sabır ilkesi olarak okunabilir: Anlık başarısızlıklar nihai hedefi geçersiz kılmaz; önemli olan, her yenilgiden kuramsal ve pratik sonuçlar çıkarmaktır.

Söz, Lenin'in 1920'de kaleme aldığı ve 1921'de yayımlanan "'Sol' Komünizm: Bir Çocukluk Hastalığı" adlı eserinde geçer. Lenin bu eseri, Bolşevik devriminin deneyimlerini uluslararası komünist hareket için ders kitabı hâline getirmek amacıyla yazmıştır. Metin, Ekim Devrimi'nden kısa bir süre sonra, Avrupa'daki devrimci dalganın geri çekilmeye başladığı ve yeni kurulan Komünist Enternasyonal'in strateji arayışında olduğu bir dönemde ortaya çıkmıştır. Lenin burada, özellikle Batı Avrupa'daki bazı komünist grupların parlamenter mücadeleyi ve uzlaşmaları toptan reddeden tutumlarını eleştirir; devrimci başarının tekrarlanan denemeler ve yenilgilerden öğrenme yoluyla geleceğini vurgular.