“Bütün kusurlarıyla birlikte bu anayasa, Rus-Prusya-Avusturya barbarlığının ortasında, Doğu Avrupa'nın kendi başına yarattığı tek özgürlük eseri olarak görünmektedir. Ve o yalnızca ayrıcalıklı sınıftan, soylulardan doğmuştur. Dünya tarihi, soyluluğun benzer bir soyluluğuna başka bir örnek sunmaz.”

Marx bu sözlerinde, 3 Mayıs 1791 Polonya Anayasası'nı özellikle dönemin Doğu Avrupa koşulları içinde değerlendirir. Anayasanın eksiklerini de kabul etmekle birlikte, onu bölgedeki bağımsız bir özgürlük girişimi olarak öne çıkarır. Buradaki "barbarlık" ifadesi, Rusya, Prusya ve Avusturya'nın o dönemdeki siyasal baskıcı düzenlerine gönderme yapar; Polonya anayasası ise bu ortama karşı bir istisna olarak gösterilir.

Dikkat çekici olan, Marx'ın anayasanın kaynağını soylu sınıfa dayandırmasıdır. Genellikle aristokrasiyi toplumsal ilerlemenin önünde bir engel olarak gören bir düşünür için bu, alışılmadık bir değerlendirmedir. Marx burada tarihsel somut koşulları dikkate alır: Polonya'da özgürlükçü bir belgenin başka bir toplumsal güçten değil, ayrıcalıklı zümrenin bir kesiminden gelmesini, dönemin koşullarında kayda değer bir olay olarak yorumlar. Ancak övgüsü sınırlıdır; anayasayı bir sınıfsal mükemmellik örneği olarak değil, o bağlamdaki tek "özgürlük eseri" olarak niteler.

Söz, Marx'ın tarihsel olayları şematik bir sınıf anlatısına indirgemediğini gösteren bir örnektir. Bugün de bir siyasal belgenin değerinin, doğduğu dönemin güç ilişkileri ve bölgesel koşullar içinde ölçülmesi gerektiğini hatırlatır.

Söz, Marx'ın 1863 tarihli "Polonya, Prusya ve Rusya" başlıklı el yazmasından alınmıştır. Metin, 1863 Polonya ayaklanması bağlamında Polonya sorunu üzerine tuttuğu notlardan oluşur. Marx, 3 Mayıs 1791 Anayasası'nı değerlendirirken Polonya'nın komşu imparatorluklarla ilişkisini ve anayasanın tarihsel önemini ele alır. Elyazmaları 1961'de Werner Conze ve Dieter Hertz-Eichenrode tarafından yayımlanmıştır.