Ünlü söz
“Asıl ayrım muhafazakârlar ile devrimciler arasında değil, otoriterler ile özgürlükçüler arasındadır.”
— George Orwell (1903 – 1950)
İngilizce aslı
The real division is not between conservatives and revolutionaries but between authoritarians and libertarians.
Ne anlatıyor?
Orwell'in bu sözü, siyasi tartışmalarda alışılagelmiş sağ-sol veya muhafazakâr-devrimci ayrımının yanıltıcı olabileceğini söyler. Ona göre daha temel bir mesele, bireyin yaşamı üzerinde ne kadar devlet ve toplum denetimi olacağıdır. Otoriterler hangi siyasi kamptan gelirse gelsin, iktidarın insanların seçimlerini, ifadelerini ve yaşam biçimlerini belirlemesi gerektiğine inanır. Özgürlükçüler ise bireyin kendi hayatı üzerindeki hakkını ön planda tutar.
Buradaki 'libertarians' sözcüğü, Orwell döneminde klasik liberal ve anarşist geleneklerle bağlantılı olarak, merkezi iktidara ve zorlayıcı denetime karşı çıkan geniş bir tutumu ifade eder. Dolayısıyla söz, sadece bir parti tercihi değil, bir zihniyet ayrımına işaret eder.
Bugün de farklı ideolojik etiketler altında benzer bir gerilim görülür: İktidarı elinde tutan herkesin, kendi doğrularını başkalarına dayatma eğilimi ile bireysel özgürlüğü savunma arasındaki çatışma güncelliğini korur. Orwell böylece okura, bir düşünceyi sadece moda siyasi etiketine göre değil, özgürlükle ilişkisine göre değerlendirmeyi önerir.
Hangi bağlamda söylendi?
Orwell bu sözü, 4 Aralık 1948 tarihinde yazar ve gazeteci Malcolm Muggeridge'e yazdığı bir mektupta söylemiştir. İkinci Dünya Savaşı sonrasının ideolojik ortamında, hem faşizm hem de Sovyet komünizmi gibi otoriter hareketlerin yükselişi Orwell'i geleneksel sağ-sol ayrımını sorgulamaya itmiştir. Mektuptan alınan bu ifade, Ian Hunter'ın 1980 tarihli "Malcolm Muggeridge: A Life" adlı biyografisinde aktarılmıştır.
Kaynak
- Eser: Malcolm Muggeridge: A Life (1980)
- Künye: Letter to Malcolm Muggeridge (4 December 1948), quoted in Malcolm Muggeridge: A Life (1980) by Ian Hunter
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/George_Orwell
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Dolayısıyla, Birleşik Devletler'in herhangi bir Avrupa koalisyonunu, İngiltere'yi içinden çekerek dağıtma tehlikesi her zaman mevcuttur.”
— George Orwell (1903 – 1950)
“Konuşma, yazma ve eylem özgürlüğüne yönelik tehditler, tek başlarına ele alındığında çoğu zaman önemsiz görünse de, etkileri birikimlidir ve kontrol edilmedikleri takdirde yurttaş haklarına yönelik genel bir saygısızlığa yol açar.”
— George Orwell (1903 – 1950)
“Yabancı bir ülkeye karşı savaş, ancak varlıklı sınıflar bundan kâr edeceklerini düşündüklerinde çıkar.”
— George Orwell (1903 – 1950)
“Her savaş, geldiğinde ya da gelmeden önce, bir savaş olarak değil, cani bir deliye karşı meşru müdafaa olarak sunulur.”
— George Orwell (1903 – 1950)
“Asıl iş, insanların savaş propagandasını gördüklerinde tanımalarını sağlamaktır, özellikle de barış propagandası kılığına girdiğinde.”
— George Orwell (1903 – 1950)
“Sahip olduğumuz göreli özgürlük kamuoyuna bağlıdır. Yasa bir koruma değildir. Hükümetler yasa yapar, ancak bunların uygulanıp uygulanmayacağı ve polisin nasıl davranacağı ülkedeki genel havaya bağlıdır. Çok sayıda insan ifade özgürlüğüyle ilgileniyorsa, yasa yasaklasa bile ifade özgürlüğü olacaktır; kamuoyu uyuşuksa, onları koruyan yasalar olsa bile rahatsız edici azınlıklar baskı görecektir.”
— George Orwell (1903 – 1950)