“Elbette fanatik komünistlere ve genel olarak Rus dostlarına, yanılıyor olsalar bile saygı duyulabilir. Ama bizim gibiler, Sovyetler Birliği'nde bir şeylerin çok yanlış gittiğinden şüphelenenler söz konusu olduğunda, Rusya'yı ve Stalin'i eleştirmeye istekli olmanın entelektüel dürüstlüğün sınavı olduğu kanısındayım. Edebi bir entelektüelin bakış açısından gerçekten tehlikeli olan tek şey budur.”

Orwell bu ifadede entelektüel dürüstlüğün ölçütünü açıkça ortaya koyuyor: Bir aydının kendi ideolojik kampına yönelik eleştiriyi göze alabilmesi. Ona göre komünist düşünceye samimiyetle bağlanmış bir kişi hatalı bulunabilir ama dürüst bir inanç taşıdığı için saygıyı hak eder. Asıl sorun, Sovyet sistemine dair kuşkular taşıyanların bu kuşkuları dile getirme konusundaki isteksizliğidir.

Burada "gerçekten tehlikeli olan" ifadesi bir dönemin ağırlığını taşır. 1944 yılında, savaş sürerken, müttefik olan Sovyetler Birliği'ni eleştirmek yalnızca siyasi açıdan değil, aynı zamanda edebiyat ve basın çevrelerinde de sosyal bir maliyet gerektiriyordu. Orwell, böyle bir ortamda Rusya'yı eleştirmenin kariyer ve itibar açısından risk taşıdığını ama tam da bu nedenle dürüstlük göstergesi olduğunu savunur.

Bugün bu söz, her türlü ideolojik kamplaşmada geçerli olabilecek bir ilkeyi dile getirir: İnsanın kendi safına yönelik eleştirisi, başkalarını eleştirmekten çok daha fazla cesaret ve dürüstlük gerektirir. Orwell'in bütün yazarlık hayatı boyunca savunduğu hakikat arayışı, bu tür bir özeleştiri kapasitesiyle yakından ilişkilidir.

Söz, Orwell'in John Middleton Murry'ye 5 Ağustos 1944 tarihinde yazdığı mektupta geçmektedir. Dönemin İngiliz edebiyat ve entelektüel çevrelerinde Sovyetler Birliği'ne yönelik sempati güçlüyken Orwell, bu tutumu sorgulayan az sayıda yazardan biriydi. Mektup, Sonia Orwell ve Ian Angus'un hazırladığı derlemede yayımlanmıştır.