“Dünyamızdaki en parlak zihin bile çocukluğundan itibaren herhangi bir türden bir batıl inançla yetiştirilmişse, o zihnin olgunluğunda, bu batıl inancın geçerliliğine gölge düşürüyor gibi görünen herhangi bir kanıtı ya da durumu içtenlikle, önyargısızca ve vicdanlı bir şekilde incelemesi asla mümkün olmayacaktır. Kendim yapabilir miydim, ondan şüpheliyim.”

Twain burada insanın çocuklukta edindiği inanç kalıplarının ömür boyu süren entelektüel etkisini tartışır. Çocuklukta öğrenilen her şey, ister dinsel ister kültürel bir batıl inanç olsun, öylesine derin bir zihinsel taban oluşturur ki, yetişkin birey aleyhte kanıtları tarafsızca değerlendirme yeteneğini fiilen yitirir. Twain'in özgünlüğü burada kendi sınırlarını da cesurca kabul etmesidir: "Kendim yapabilir miydim, ondan şüpheliyim."

Bu söz, Twain'in yaşamının son döneminde giderek belirginleşen din, determinizm ve insan doğası üzerine karamsar düşüncelerinin bir parçasıdır. Eğitim ve toplumsal koşullanmanın düşünce özgürlüğünü nasıl sınırlandırdığına ilişkin yorumu, aynı zamanda toplumsal bir uyarı olarak da okunabilir. Sıradan insanların değil, en parlak zihinlerin bile bu etkiden kurtulamayacağını vurgulayarak konuyu evrensel bir insanlık sorunu hâline getirir.

Bu söz, Twain'in 1909'da yayımlanan "Is Shakespeare Dead?" (Shakespeare Öldü mü?) adlı yapıtının 11. bölümünde yer alır. Yapıt, Shakespeare'in eserlerinin gerçekte ona ait olup olmadığı tartışmasına değinen, yarı mizahi bir denemedir. Twain burada İngiliz kültüründe Shakespeare'e duyulan dogmatik hayranlığı bir tür batıl inanç gibi ele alır; yukarıdaki pasaj bu çerçevede kör inancın kanıtları çarpıtma biçimine işaret eder.