“Verilmiş yazgısını izleyerek.”

Bu kısa ifade, insanın kendi iradesiyle değil de, kendisine önceden tayin edilmiş bir yazgıyı kabul ederek yol almasını anlatır. Roma düşüncesinde 'fatum' (yazgı), bireyin arzularından bağımsız, tanrısal iradenin belirlediği bir düzeni ifade eder. Burada 'verilmiş' (data) sıfatı, yazgının kişisel bir tercih olmadığını, daha yüksek bir iradeden geldiğini belirtir.

Virgil'in Aeneas'ı, destan boyunca kendi istekleri ve yazgısı arasında gerilim yaşayan bir kahramandır. Bu söz, onun temel karakterini özetler: Bireysel arzularını, halkına ve geleceğe dair ilahi plana tabi kılmak. Aeneas'ın edilgin görünebilecek bu boyun eğişi, Roma değerlerinde bir zayıflık değil, dindarlığın (pietas) ve görev duygusunun en yüksek biçimi sayılır.

Bu ifade bugün, kadercilik ile sorumluluk arasında bir gerilim olarak okunabilir. Modern birey için 'yazgıyı izlemek' tuhaf görünebilir; ancak Virgil burada insanın kendi seçimleriyle yazgı arasındaki ilişkiyi, boyun eğme ile onu yürütme arasında incelikli bir çizgide ele alır. Söz, kişinin kendisinden daha büyük amaçlara bağlanmasının bedelini ve anlamını düşündürür.