Ünlü söz
“Halk vahşi bir canavardır: Onu zincirlemek ya da ondan kaçmak gerekir.”
— Voltaire (1694 – 1778)
Fransızca aslı
Le public est une bête féroce: il faut l'enchaîner ou la fuir.
Ne anlatıyor?
Voltaire bu sözünde toplumu yargılayıcı ve değişken bir güce benzetir. Ona göre kamuoyu, yönlendirilemediğinde sert ve acımasız olabilen bir yapıya sahiptir. "Vahşi canavar" imgesi, kalabalığın akıldışı tepkilerini ve ani öfkesini anlatır. "Zincirlemek" ifadesi ise burada toplumu hukuk, kurumlar ve akıl yoluyla dizginlemeyi ima eder; yoksa fiziksel baskıyı tek çözüm sayan basit bir kabulleniş değildir.
Voltaire genellikle halkın eğitilmesinden ve aydınlanmadan yanaydı; ancak onun gözünde kamuoyu kolayca manipüle edilebilen ve aşırılıklara sürüklenebilen bir güçtü. Bu cümle, onun kitleler karşısındaki temkinli tavrını yansıtır. Sözün ikinci seçeneği olan "kaçmak" ise toplumun baskısından bağımsız düşünebilmenin yolunun geri çekilmede aranabileceğini gösterir.
Bugün söz, kamuoyunun ve medyanın hızlı yargılarını düşünürken hatırlanabilir. Voltaire'in cümlesi, kitlenin gücünü ciddiye almayı, fakat onun önünde akılsızca boyun eğmeyi de reddetmeyi öneren çift yönlü bir uyarı niteliğindedir. Sözün künyesi bulunmadığı için hangi eserinde geçtiği kesinleştirilememiştir.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu sözün hangi bağlamda ve ne zaman söylendiği güvenilir kaynaklarda belgelenmemiş; bu yüzden tahmin yürütmüyoruz.
Kaynak
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Voltaire
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“İtibar sahibi adamların haksız olduğu konularda haklı olmak tehlikelidir.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“O halde insanların hepsi, ihtiyaçları olmasaydı, zorunlu olarak eşit olurdu. Türümüze bağlı yoksulluk, bir insanı başka bir insana bağımlı kılar: Asıl mutsuzluk eşitsizlik değil, bağımlılıktır.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Genel olarak yönetme sanatı, yurttaşların büyük bir bölümünden alınabilecek en çok parayı alıp bir başka bölüme vermekten ibarettir.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Çok erken ünlenmiş bir ad, tartması çok ağır bir yüktür.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Eski Romalılar, vahşi hayvanları dövüştürmek için mimari harikalar inşa ediyorlardı.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“İlk kral, şanslı bir askerdi: Ülkesine iyi hizmet edenin atalara ihtiyacı yoktur.”
— Voltaire (1694 – 1778)