Ünlü söz
“O halde insanların hepsi, ihtiyaçları olmasaydı, zorunlu olarak eşit olurdu. Türümüze bağlı yoksulluk, bir insanı başka bir insana bağımlı kılar: Asıl mutsuzluk eşitsizlik değil, bağımlılıktır.”
— Voltaire (1694 – 1778)
Fransızca aslı
Tous les hommes seraient donc nécessairement égaux, s'ils étaient sans besoins. La misère attachée à notre espèce subordonne un homme à un autre homme: ce n'est pas l'inégalité qui est un malheur réel, c'est la dépendance.
Ne anlatıyor?
Voltaire bu sözünde eşitlik meselesini ihtiyaç ve bağımlılık kavramları üzerinden tartışır. Ona göre insanlar doğaları gereği eşit değildir; ancak asıl belirleyici olan, maddi ihtiyaçların insanları birbirine bağımlı kılmasıdır. Eğer insanların hiçbir ihtiyacı olmasaydı, kimse kimseye muhtaç olmaz ve toplumsal hiyerarşiler oluşmazdı. Fakat insan türü yoksullukla, yani kaynakların yetersizliğiyle ve bedensel gereksinimlerle maluldür; bu durum güçlüyü zayıf, zengini yoksul üzerinde egemen kılar.
Voltaire'in buradaki vurgusu dikkat çekicidir: Ona göre toplumsal mutsuzluğun kaynağı soyut bir eşitsizlik fikri değil, somut bağımlılık ilişkisidir. Bir insan başka bir insanın keyfi iradesine tabi olduğunda özgürlüğünü yitirir; asıl yıkıcı olan budur. Bu, Aydınlanma düşüncesinin özgürlük ve akıl vurgusuyla uyumludur. Voltaire, eşitliği mutlak bir doğa durumu olarak değil, toplumsal koşulların yarattığı bir sorun olarak ele alır.
Bu söz, modern siyaset felsefesindeki özgürlük-eşitlik tartışmalarına erken bir katkı olarak da okunabilir. Bağımlılığın yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda siyasal ve toplumsal bir tahakküm biçimi olduğuna işaret eder.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu sözün hangi bağlamda ve ne zaman söylendiği güvenilir kaynaklarda belgelenmemiş; bu yüzden tahmin yürütmüyoruz.
Kaynak
- Eser: Dictionnaire philosophique portatif (1764)
- Künye: "Equality" (1764)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Voltaire
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Halk vahşi bir canavardır: Onu zincirlemek ya da ondan kaçmak gerekir.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Çok erken ünlenmiş bir ad, tartması çok ağır bir yüktür.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Ölümlüler eşittir; fark yaratan doğum değil, yalnızca erdemdir.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Eski Romalılar, vahşi hayvanları dövüştürmek için mimari harikalar inşa ediyorlardı.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Kalemi olanın savaşı vardır.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“İtibar sahibi adamların haksız olduğu konularda haklı olmak tehlikelidir.”
— Voltaire (1694 – 1778)