İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Ölümlüler eşittir; fark yaratan doğum değil, yalnızca erdemdir.”

— Voltaire (1694 – 1778)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

Fransızca aslı

Les mortels sont égaux; ce n'est pas la naissance, C'est la seule vertu qui fait la différence.

Ne anlatıyor?

Voltaire burada insanların doğuştan getirdikleri statü, soy ya da ayrıcalıklarla değil, yalnızca erdemleriyle birbirlerinden ayrıldığını söyler. 'Doğum' sözcüğü soyluluk, aile unvanı ve toplumsal kökeni temsil ederken, 'erdem' kişinin kendi iradesiyle geliştirdiği ahlaki nitelikleri ifade eder. Bu karşıtlık, Aydınlanma düşüncesinin insanlar arasındaki yapay hiyerarşilere yönelttiği eleştirinin özlü bir ifadesidir.

Voltaire eşitliği toplumsal ya da ekonomik bir eşitlikten çok, ahlaki ve varoluşsal bir eşitlik olarak düşünür. Bütün insanlar ölümlü olmaları bakımından aynı kaderi paylaşır; dolayısıyla asıl anlamlı ayrım, ahlaki karakterde ortaya çıkar. Bu düşünce, dönemin aristokratik değerlerine karşı meritokratik bir itiraz olarak da okunabilir.

Bugün bu söz hâlâ güçlü bir eşitlik çağrısıdır: Kimsenin doğuştan üstün ya da aşağı olmadığını, insanı asıl değerlendirenin karakteri ve eylemleri olduğunu hatırlatır.

Hangi bağlamda söylendi?

Bu dizeler Voltaire'in 1732 tarihli trajedisi Ériphyle'in ikinci perdesinin birinci sahnesinde yer alır. Voltaire bu dizeleri daha sonra 1741'de yazdığı Mahomet adlı trajedisinin birinci perdesinin dördüncü sahnesinde de kullanmıştır. Her iki eser de iktidar, inanç ve toplumsal düzen sorunlarını sahneye taşıyan dramatik yapıtlardır.

Kaynak

  • Eser: 1730s (1732)
  • Künye: Ériphyle, Act II, scene I (1732); these lines were also later used in Voltaire's Mahomet, Act I, scene IV (1741) As quoted in Beautiful Thoughts from French and Italian Authors (1866) edited by Craufurd Tait Ramage, p. 363
  • Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Voltaire
  • Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler