Ünlü söz
“Ağırbaşlı tiranlardan oluşan bir topluluk, hiçbir baştan çıkarmaya kapalıdır.”
— Voltaire (1694 – 1778)
Fransızca aslı
Une compagnie de graves tyrans est inaccessible à toutes les séductions.
Ne anlatıyor?
Voltaire bu sözünde tiranlığın yalnızca bireysel bir zorbalık olmadığını, bir zümre ya da topluluk hâline geldiğinde çok daha tehlikeli bir nitelik kazandığını ifade eder. "Ağırbaşlı tiranlar" ifadesi, iktidarı ellerinde tutanların kendilerini ciddi, saygın ve erdemli bir görünümle sunmalarına rağmen aslında despotik bir yapı oluşturduklarına işaret eder. Bu tür bir topluluk, dışarıdan gelen eleştirilere, farklı görüşlere ve makul önerilere tamamen kapalıdır; çünkü kendi iktidarını ve ciddiyetini mutlak doğru olarak kabul eder.
"Baştan çıkarmalara kapalı olmak" burada olumlu bir erdem olarak değil, bir kusur olarak resmedilir. Tiranların akıl yürütmeye, insani duygulara ve değişime kapalılığı, onların yönetimini daha da baskıcı kılar. Voltaire, bu kısa ve keskin ifadeyle, iktidarın kendi içine kapanıp katılaşmasının toplum için yarattığı tehlikeye dikkat çeker. Söz, otoriter yapıların kendilerini sorgulamaktan kaçınan tutumunu bugün de geçerli bir gözlem olarak önümüze koyar.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu söz, Voltaire'in 1764'te yayımlanan "Dictionnaire philosophique portatif" adlı eserinin "Tyran" (Tiran) maddesinde yer alır. Voltaire, eserin bu bölümünde tiranlık kavramını siyasi ve ahlaki boyutlarıyla ele alır. "Dictionnaire philosophique", aydınlanma düşüncesinin din, siyaset ve toplum konularındaki eleştirel görüşlerini alfabetik madde düzeninde ortaya koyan önemli bir yapıttır.
Kaynak
- Eser: Dictionnaire philosophique portatif (1764)
- Künye: "Tyranny" (1764)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Voltaire
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“İlk kral, şanslı bir askerdi: Ülkesine iyi hizmet edenin atalara ihtiyacı yoktur.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Genel olarak yönetme sanatı, yurttaşların büyük bir bölümünden alınabilecek en çok parayı alıp bir başka bölüme vermekten ibarettir.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Halk vahşi bir canavardır: Onu zincirlemek ya da ondan kaçmak gerekir.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Ölümlüler eşittir; fark yaratan doğum değil, yalnızca erdemdir.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Şanı bu kadar çok severken, onu size yitirtecek bir tasarıda nasıl ısrar edebiliyorsunuz?”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Becerikli zorbalar asla cezalandırılmaz.”
— Voltaire (1694 – 1778)