Ünlü söz
“Şanı bu kadar çok severken, onu size yitirtecek bir tasarıda nasıl ısrar edebiliyorsunuz?”
— Voltaire (1694 – 1778)
Fransızca aslı
En aimant tant la gloire, comment pouvez-vous vous obstiner à un projet qui vous la fera perdre?
Ne anlatıyor?
Voltaire bu sözünde, muhatabının yüksek bir değer olarak gördüğü şan ve şöhret ile yürütmekte olduğu inatçı plan arasında bir çelişki olduğunu nazik ama kararlı bir dille ifade eder. Ona göre insan, kendi değer verdiği şeyleri tehlikeye atan projelerde diretmek yerine, bu çelişkiyi görmeli ve yönünü değiştirmelidir.
İfade, eleştiriyi doğrudan bir suçlamaya dönüştürmeden, mantıksal bir soruyla kişiyi kendi önceliklerini yeniden düşünmeye çağırır. Bu yönüyle, dostane uyarı ile stratejik akıl yürütme arasında dengeli bir retorik örneği sunar. Aynı zamanda iktidar sahiplerinin, prestij kaybetme pahasına inatçı politikalara sarılmalarının ne denli akıl dışı olabileceğini de ima eder.
Söz, Voltaire'in yöneticilerle kurduğu mesafeli ama etkili iletişim tarzını da yansıtır: Övgü ile eleştiriyi harmanlayarak karşısındakinin gururunu incitmeden düşünmesini sağlamak. Bu yaklaşım, onun yalnızca bir yazar olarak değil, siyasal nasihatçi olarak da güçlü bir dil ustası olduğunu gösterir.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu cümle, Voltaire'in Prusya Kralı II. Frederick'e Ekim 1757'de yazdığı bir mektuptan alınmıştır. Mektup, Richard Aldington tarafından İngilizceye çevrilen "Letters of Voltaire and Frederick the Great" (1927) derlemesinde 130. mektup olarak yer alır. Voltaire burada, savaş ve siyaset koşulları içinde kralın izlediği bir siyaseti, onun şan tutkusuna atıfla incelikli biçimde eleştirmektedir.
Kaynak
- Eser: 1750s
- Künye: Letters of Voltaire and Frederick the Great (New York: Brentano's, 1927), transl. Richard Aldington, letter 130 from Voltaire to Frederick II of Prussia, October 1757
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Voltaire
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“İlk kral, şanslı bir askerdi: Ülkesine iyi hizmet edenin atalara ihtiyacı yoktur.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Genel olarak yönetme sanatı, yurttaşların büyük bir bölümünden alınabilecek en çok parayı alıp bir başka bölüme vermekten ibarettir.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Halk vahşi bir canavardır: Onu zincirlemek ya da ondan kaçmak gerekir.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Çok erken ünlenmiş bir ad, tartması çok ağır bir yüktür.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Becerikli zorbalar asla cezalandırılmaz.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Bir bakan, fırtınalar yüzünden devletin dümeni elinde zorlandığında yaptığı kötülükten bağışlanabilir; ama sakin havada yapmadığı bütün iyiliklerden suçludur.”
— Voltaire (1694 – 1778)