Ünlü söz
“Becerikli zorbalar asla cezalandırılmaz.”
— Voltaire (1694 – 1778)
Fransızca aslı
Les habiles tyrans ne sont jamais punis.
Ne anlatıyor?
Voltaire bu sözüyle, siyasi gücü elinde tutanların çoğu zaman yaptıkları kötülüklerin hesabını vermekten kaçabildiğini anlatır. Baskıcı yönetimlerin ayakta kalmasının en önemli nedenlerinden biri, bu yönetimleri kuranların hukuku, kurumları ve toplumsal korkuyu kendi lehlerine kullanmayı bilmeleridir. Cezalandırılma genellikle beceriksiz, gücünü koruyamayan ya da rakipleri karşısında zayıf düşen tiranların başına gelir; asıl ustalık, iktidarı eleştiriden ve yaptırımdan uzak kalacak biçimde kullanabilmektir.
Bu bakış, Voltaire'in hukukun herkese eşit uygulanması gerektiğine yönelik Aydınlanma düşüncesiyle de ilişkilidir. Söz, bir yandan siyasal gerçekçiliği ifade ederken diğer yandan iktidarın denetlenmesi gerektiğine dair örtük bir uyarı niteliği taşır. Mutlak gücün cezasızlık ürettiği fikri, günümüzde otoriter yönetimler ve güçlü liderler tartışmalarında da sıkça hatırlanan bir tespittir.
Hangi bağlamda söylendi?
Voltaire'in 1743'te sahnelenen Mérope adlı trajedisinin beşinci perdesinin beşinci sahnesinde geçer. Oyunda iktidar mücadelesi, entrika ve zorbalık temaları işlenir; bu dizede de tiranların cezalandırılmaktan nasıl kaçabildiğine dair bir gözlem dile getirilir.
Kaynak
- Eser: 1740s (1743)
- Künye: Mérope, act V, scene V (1743)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Voltaire
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Derler ki Tanrı her zaman büyük taburların yanındadır.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Genel olarak yönetme sanatı, yurttaşların büyük bir bölümünden alınabilecek en çok parayı alıp bir başka bölüme vermekten ibarettir.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Halk vahşi bir canavardır: Onu zincirlemek ya da ondan kaçmak gerekir.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Ölümlüler eşittir; fark yaratan doğum değil, yalnızca erdemdir.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Şanı bu kadar çok severken, onu size yitirtecek bir tasarıda nasıl ısrar edebiliyorsunuz?”
— Voltaire (1694 – 1778)
“İlk kral, şanslı bir askerdi: Ülkesine iyi hizmet edenin atalara ihtiyacı yoktur.”
— Voltaire (1694 – 1778)