Ünlü söz
“Derler ki Tanrı her zaman büyük taburların yanındadır.”
— Voltaire (1694 – 1778)
Fransızca aslı
On dit que Dieu est toujours pour les gros bataillons.
Ne anlatıyor?
Voltaire bu sözüyle, savaşların ve güç mücadelelerinin sonucunu belirleyen şeyin ilahi bir adalet ya da haklılık değil, çoğu zaman sayıca ve silahça üstünlük olduğunu ima eder. 'Tanrı'nın büyük taburların yanında olduğu' ifadesi, aslında dünyevi gücün ve sayısal üstünlüğün belirleyiciliğine dair alaycı bir gözlemi dile getirir. Tanrı'nın taraf tuttuğu düşüncesi, savaşan tarafların kendi haklılıklarına ilahi bir meşruiyet atfetme eğilimini de eleştirir.
Bu söz, Voltaire'in iktidar ve din ilişkilerine yönelik kuşkucu yaklaşımının tipik bir örneğidir. O, tarih boyunca dinî söylemlerin siyasi ve askerî güçler tarafından nasıl araçsallaştırıldığını yakından gözlemlemiş bir düşünürdür. Burada 'Tanrı' kelimesi, kutsal bir güçten çok, insanların kendi çıkarlarını meşrulaştırmak için başvurdukları bir kavram olarak kullanılır.
Günümüzde bu söz, güç ve başarı ilişkisini sorgulamak için yaygın biçimde kullanılır. Taraflar haklı olduklarını düşündükleri için değil, daha güçlü oldukları için kazanırlar anlamında, siyasi ve askerî analizlerde sıkça alıntılanır. Bu bakış açısı, okuru gücün mutlak bir haklılık göstergesi olmadığı konusunda uyarır ve zaferlerin arkasındaki maddi koşulları dikkate almaya davet eder.
Hangi bağlamda söylendi?
Voltaire bu sözü 6 Şubat 1770 tarihinde François-Louis-Henri Leriche'ye yazdığı mektupta kullanmıştır. Mektubunda dönemin askerî ve siyasi gelişmelerine değinirken, savaşların sonucunu ilahi bir iradenin değil, askerî gücün belirlediğini alaycı bir dille ifade eder. 'On dit que...' (Derler ki...) ifadesiyle bu görüşün kendisine ait olmadığını, yaygın bir gözlemi aktardığını ima eder.
Kaynak
- Eser: 1760s
- Künye: It is said that God is always on the side of the big battalions. Letter to François-Louis-Henri Leriche (6 February 1770)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Voltaire
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“İlk kral, şanslı bir askerdi: Ülkesine iyi hizmet edenin atalara ihtiyacı yoktur.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Ahlak bütün insanlarda aynıdır, öyleyse Tanrı'dan gelir; ibadet ise farklıdır, öyleyse insanların eseridir.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Boşanma muhtemelen aşağı yukarı evlilikle aynı tarihe dayanır. Yine de sanırım evlilik birkaç hafta daha eskidir.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Dünyevi cennet, benim bulunduğum yerdir.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Her aklı başında insan, her erdemli insan, Hristiyan mezhebinden iğrenmelidir.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Söz konusu para olduğunda, herkes aynı dindendir.”
— Voltaire (1694 – 1778)