Ünlü söz
“İlk kral, şanslı bir askerdi: Ülkesine iyi hizmet edenin atalara ihtiyacı yoktur.”
— Voltaire (1694 – 1778)
Fransızca aslı
Le premier qui fut roi fut un soldat heureux: Qui sert bien son pays n'a pas besoin d'aïeux.
Ne anlatıyor?
Voltaire bu dizelerde krallığın ve siyasal iktidarın kökenine dair alaycı bir bakış sunar. "İlk kral şanslı bir askerdi" ifadesi, monarşinin kutsal ya da tanrısal bir temeli olmadığını; iktidarın tarihsel olarak güç, savaş ve fırsat yoluyla elde edildiğini ima eder. Şanslı asker, savaşta başarı kazanarak kendini hükümdar ilan eden kişiyi temsil eder.
İkinci dize ise soyluluğu ve ayrıcalığı kişinin kendi eylemlerine bağlar. Voltaire'e göre, ülkesine gerçekten hizmet eden bir insanın soylu atalara ya da köklü bir aile geçmişine ihtiyacı yoktur. Değer, doğuştan gelen unvanlarda değil, yapılan işte ve gösterilen yararlılıktadır. Bu düşünce, Aydınlanma'nın aristokrasiye yönelttiği eleştirinin bir yansımasıdır.
Bugün okura söylediği şey, mevki ve saygınlığın miras yoluyla değil, kişinin katkısıyla kazanıldığıdır. Topluma hizmet eden insan, kökeni ne olursa olsun değerlidir. Siyasal iktidarın kutsallaştırılması ise tarihsel gerçeklerle bağdaşmayan bir yanılsamadır.
Hangi bağlamda söylendi?
Voltaire bu dizeleri, 1743 yılında sahnelenen "Mérope" adlı tragedyasının I. perde, III. sahnesinde yazmıştır. İfade, Lefranc de Pompignan'ın "Didon" adlı eserinden ödünç alınmıştır.
Kaynak
- Eser: 1740s (1743)
- Künye: Mérope, act I, scene III (1743). Borrowed from Lefranc de Pompignan's "Didon"
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Voltaire
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Genel olarak yönetme sanatı, yurttaşların büyük bir bölümünden alınabilecek en çok parayı alıp bir başka bölüme vermekten ibarettir.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Halk vahşi bir canavardır: Onu zincirlemek ya da ondan kaçmak gerekir.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Ölümlüler eşittir; fark yaratan doğum değil, yalnızca erdemdir.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Şanı bu kadar çok severken, onu size yitirtecek bir tasarıda nasıl ısrar edebiliyorsunuz?”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Becerikli zorbalar asla cezalandırılmaz.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Derler ki Tanrı her zaman büyük taburların yanındadır.”
— Voltaire (1694 – 1778)