Ünlü söz
“İyi yasalara sahip olmak mı istiyorsunuz; kendi yasalarınızı yakın ve yenilerini yapın.”
— Voltaire (1694 – 1778)
Fransızca aslı
Voulez-vous avoir de bonnes lois; brûlez les vôtres, et faites-en de nouvelles.
Ne anlatıyor?
Voltaire bu sözünde yasaların kutsal ya da değiştirilemez metinler olmadığını, toplumun gelişen ihtiyaçlarına göre yenilenmesi gerektiğini savunur. "Yakın" ifadesi elbette gerçek bir kundaklama değil, eski ve işlevsiz kalmış kurallardan cesurca vazgeçme çağrısıdır. Ona göre bir toplum, adaleti sağlamayan, akla ve çağın gereklerine uymayan yasalara bağlı kalmayı sürdürürse ilerleyemez. İyi yasalar, gelenek oldukları için değil, adil ve akılcı oldukları için yürürlükte kalmalıdır. Bu düşünce, Aydınlanma'nın akla ve insan iradesine duyduğu güveni yansıtır: İnsanlar, toplumsal düzeni kendi akıllarıyla yeniden kurabilirler. Voltaire böylece hukuk alanında köklü bir eleştirel bakış önerir; ama bu, yasasızlık değil, sürekli gözden geçirilen ve adaleti hedefleyen bir hukuk anlayışıdır. Söz, bugün de değişim korkusuyla işlevini yitirmiş kurallara sarılmanın topluma yarar sağlamadığını hatırlatır.
Hangi bağlamda söylendi?
Söz, Voltaire'in 1764'te yayımlanan 'Dictionnaire philosophique portatif' adlı eserinin 'Laws' (Yasalar) maddesine aittir (madde 1765'te genişletilmiştir). Voltaire bu maddede dönemin karmaşık ve birbiriyle çelişen hukuk sistemini eleştirir; Fransa'da bölgeden bölgeye değişen, çoğu zaman adaleti sağlamayan eski yasalara dikkat çeker. Aydınlanma çağının genel eğilimine uygun olarak, aklın rehberliğinde oluşturulmuş yeni ve tutarlı bir hukuk düzenini savunur.
Kaynak
- Eser: Dictionnaire philosophique portatif (1764)
- Künye: "Laws" (1765)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Voltaire
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“İlk kral, şanslı bir askerdi: Ülkesine iyi hizmet edenin atalara ihtiyacı yoktur.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Genel olarak yönetme sanatı, yurttaşların büyük bir bölümünden alınabilecek en çok parayı alıp bir başka bölüme vermekten ibarettir.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Halk vahşi bir canavardır: Onu zincirlemek ya da ondan kaçmak gerekir.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Ölümlüler eşittir; fark yaratan doğum değil, yalnızca erdemdir.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Şanı bu kadar çok severken, onu size yitirtecek bir tasarıda nasıl ısrar edebiliyorsunuz?”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Becerikli zorbalar asla cezalandırılmaz.”
— Voltaire (1694 – 1778)