İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Sonunda açıklamam gerektiğine göre, akılsızların hayranlık duydukları zincirleri onlardan söküp almak gerçekten çok zordur.”

— Voltaire (1694 – 1778)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

Fransızca aslı

Il est bien malaisé (puisqu'il faut enfin m'expliquer) d'ôter à des insensés des chaînes qu'ils révèrent.

Ne anlatıyor?

Voltaire bu sözünde, insanların kendi köleliklerini nasıl benimseyip sevdiklerini anlatır. 'Zincirler' toplumsal baskıyı, dogmayı ve otoriteye körü körüne itaati simgeler. Asıl güç olan şey, bu zincirlerin insanlar tarafından değerli ve saygıdeğer görülmesidir. Bu yüzden bir düşünür ya da reformcunun onları özgürleştirmesi, dışarıdan bir müdahaleyle değil, ancak zihniyetin değişmesiyle mümkün olabilir.

Voltaire'in Aydınlanma düşüncesiyle bağlantısı burada belirgindir: Özgürlük, akıl aracılığıyla kazanılır; ancak akıl devreye girmediğinde, insanlar kendi çıkarlarına aykırı olan durumları bile savunabilirler. Sözde 'akılsızlar' ile kastedilen, eleştirel düşünceyi kullanmayı reddeden, gelenek ve otoriteyi sorgulamayan kişilerdir. Zincirleri söküp almak isteyen kişi, çoğu zaman kurtarmaya çalıştığı insanlarca düşman görülür.

Bu söz bugün de iktidar ilişkileri, propaganda ve toplumsal alışkanlıklar üzerine düşünmeyi teşvik eder. İnsanların kendilerini sınırlayan düşünce kalıplarını, inançları ya da yaşam biçimlerini savunmaları, değişimin önündeki en büyük engellerden biri olarak okunabilir. Voltaire'e göre asıl mesele, insanların düşünmeyi öğrenmesidir.

Hangi bağlamda söylendi?

Söz, Voltaire'in 1767'de yayımlanan 'Le dîner du comte de Boulainvilliers' adlı diyalog eserinin üçüncü bölümünden alınmıştır. Bu eser, dönemin din ve özgürlük tartışmalarını konu alan, karakterler arası felsefi bir sohbet biçiminde yazılmış eleştirel bir metindir.

Kaynak

  • Eser: 1760s (1767)
  • Künye: Le dîner du comte de Boulainvilliers (1767): Troisième Entretien
  • Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Voltaire
  • Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler