Ünlü söz
“Ya dünyadaki herkesi bir araya getirip bildiklerini tek bir yerde kaydetmelerini sağlasaydık?”
— Jimmy Wales (1966 –)
İngilizce aslı
What if we could get everyone in the world together to record what they know in one place?
Ne anlatıyor?
Jimmy Wales'in bu sorusu, Vikipedi projesinin kurucu fikrini yalın biçimde özetler: bilgiye erişimi merkezîleştirmek yerine, onu kolektif bir çabayla üretmek. Sıradan insanların bilgisine güvenme ve bu bilgiyi herkesin katkısına açık tek bir platformda toplama fikri, internet çağında bilgi üretiminin demokratikleşmesine işaret eder.
Soru biçimindeki bu ifade, ansiklopedik bilgiyi yalnızca uzmanların ürettiği bir şey olmaktan çıkarma niyetini de taşır. Burada 'herkes' sözcüğü önemlidir; çünkü projenin ayırt edici yanı, gönüllü katılımı ve açık iş birliğini esas almasıdır. Bilgi, kapalı kurumların tekelinde değil, kullanıcıların ortak emeğiyle büyüyen bir yapı olarak düşünülmüştür.
Bugün okura, bilgiye erişim eşitsizliklerinin hâlâ sürdüğü bir dünyada, ortak akıl ve açık platformların neler başarabileceğini hatırlatır. Aynı zamanda bilginin güvenilirliği, doğrulanabilirliği ve katılımın sınırları üzerine süregelen tartışmaları da arka planda hissettirir.
Hangi bağlamda söylendi?
Larry Sanger'ın "The early history of Wikipedia (part 1)" başlıklı YouTube videosunda aktardığına göre, Jimmy Wales bu soruyu Ocak 2000'de sormuştur. Bu dönem, Vikipedi'nin öncülü olan Nupedia'nın geliştirildiği ve açık iş birliğine dayalı ansiklopedi fikrinin olgunlaştığı zamandır. Sanger'ın anlatımı, Wales'in bu düşünceyi projenin başlangıç noktalarından biri olarak dile getirdiğini göstermektedir.
Kaynak
- Eser: YouTube (7 May 2020) (2000)
- Künye: Quoted by Larry Sanger in "The early history of Wikipedia (part 1) ~(1:49)" (January 2000), YouTube (7 May 2020)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Jimmy_Wales
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Gezegendeki her bir insana tüm insanlık bilgisinin toplamına ücretsiz erişim verildiği bir dünya hayal edin. İşte bizim yaptığımız bu.”
— Jimmy Wales (1966 –)
“Açıkçası, makaleye katkıda bulunan birkaç kişinin, düzgün ansiklopedi yazmayı öğrenene kadar klavye başına yaklaşması yasaklanmalı.”
— Jimmy Wales (1966 –)
“Bunu bir takma ad olarak görüyorum ve bu konuda gerçekten bir sorunum yok.”
— Jimmy Wales (1966 –)
“Görünüşe göre pek çok insan bunu anlamıyor. Vikipedi rock'n'roll gibidir; kültürel bir dönüşümdür.”
— Jimmy Wales (1966 –)
“Yalnızca kuralların olması insanların yapmak istediği şeyleri değiştirmez. Teşvikleri değiştirmeniz gerekir.”
— Jimmy Wales (1966 –)
“Bir topluluk maskotunun pedofilik cinselleştirilmesi mi? Hayır. - Sorularınız varsa bana e-posta gönderin.”
— Jimmy Wales (1966 –)