İçeriğe geç
2Wsözlük

Fıkra

Güneş mi Daha Faydalıdır Yoksa Ay mı?

Nasreddin Hoca

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
Hocaya bir gün: — Güneş mi daha faydalıdır, yoksa Ay mı? diye sorarlar. Nasreddin Hoca hiç düşünmeden cevap verir: — Ay daha faydalıdır. — Neden Hocam? — Efendim, mâlûm ya, Güneş gündüzleri doğar. Ay ise, geceleri çıktığı için ortalığı nura boğar. Elbette Ay daha faydalıdır!

Fıkra açıklaması

Bu fıkrada Nasreddin Hoca’ya Güneş’in mi, Ay’ın mı daha faydalı olduğu sorulur. Hoca hiç düşünmeden Ay’ı seçer; çünkü Ay geceleri çıkar ve ortalığı aydınlatır. Buradaki “nura boğar” sözü, çevreyi ışıkla aydınlatması anlamında kullanılır. Hoca’nın cevabı, iki gök cisminin yararını günün farklı zamanlarındaki işlevleri üzerinden karşılaştırır.

Fıkranın nüktesi, Güneş’in gündüz doğduğu için aydınlığın zaten bulunduğunu, Ay’ınsa karanlık gecelerde ortaya çıktığını öne çıkaran bu beklenmedik değerlendirmededir. Hoca’nın kısa ve kendinden emin cevabı, soruya alışılmadık bir açıdan yaklaşır. Fıkra, bir şeyin yararını değerlendirirken hangi koşullarda ve ne zaman işe yaradığını düşünmenin önemini hatırlatır; aynı zamanda basit bir karşılaştırmayı gülümseten bir cevaba dönüştürür.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

cevap
Bir soruya, bir isteğe, bir söz, bir davranış veya yazıya verilen karşılık; yanıt
hoca
İslam'da din görevlisi
elbette
her hâlde, şüphesiz, kuşkusuz, elbet
gündüzleri
Gündüz vakti
geceleri
gece vakti
efendim
Bir sesleniş karşısında "buradayım" anlamında kullanılır.

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)