İçeriğe geç
2Wsözlük

Fıkra

Hoca Üzerine Ne Aldı?

Nasreddin Hoca

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
Nasreddin Hoca ile bir grup arkadaşı kırda piknik yapmaya karar verirler. Herkes sıra ile bir şeyler hazırlamayı üzerine alır. Biri: – Kuzu dolması benim üzerime olsun, der. İkincisi: – Börek benim üzerime olsun, der. Üçüncüsü: – Yenecek yemişler benim üzerime olsun, der. Böylece her biri, bir şeyi üzerine alırken, bakarlar ki Nasreddin Hoca hiç oralı olmuyor. Sadece ağzını iştahla şapırdatıp duruyor. İçlerinden biri dayanamayıp sorar: – Bre Hoca!.. Herkes üzerine bir şey aldı. Sen ise ağzını açmıyorsun. Böyle şey olmaz, sen de üzerine bir şey almalısın. Hoca bu ısrarlı istek karşısında, üzerine alacağı şeyi şu şekilde açıklar: – Hepiniz üzerinize bir şeyler aldınız. Bu kır sıvışmaya gelmez, bol bol yiyip içmezsem; Allah'ın ve Peygamber'in bütün laneti de benim üzerime olsun! der.

Fıkra açıklaması

Fıkrada Nasreddin Hoca ve arkadaşları kırda piknik yapmaya karar verir. Arkadaşları sırayla kuzu dolması, börek ve yemişleri hazırlamayı üstlenir; Hoca ise sessiz kalıp iştahla ağzını şapırdatır. Israr edilince onun da bir şey üstlenmesi istenir.

Hoca, “bol bol yiyip içmezsem Allah’ın ve Peygamber’in bütün laneti benim üzerime olsun” diyerek yemeği üstlendiğini söyler. Buradaki nükte, “üzerine almak” sözünün bir işi sorumluluk olarak üstlenmek anlamı ile “üstüne” anlamının çağrışımından doğar: Hoca hazırlığa değil, yeme işine talip olur. Lanet sözü, onun iştahını abartılı ve mizahi biçimde vurgular. Fıkra, ortak bir işte herkesin katkı sunması gerektiğini düşündürür.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

hoca
İslam'da din görevlisi
her
önüne geldiği ismin benzerlerini "teker teker hepsi, birer birer hepsi, birer birer tamamı" anlamıyla kapsayacak şekilde genelleştiren söz
böylece
tam böyle, bu biçimde
piknik
Kırda yenen yemek
sadece
yalnızca
herkes
(belgisiz adıl): insanların bütünü, cümle âlem, her biri, kâinat
üzerine
üstüne
peygamber
İnsanlara Allah'ın emirlerini bildiren, onları Allah yoluna, dîne çağıran kimse

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)