İçeriğe geç
2Wsözlük

Fıkra

Kazan Doğurdu

Nasreddin Hoca

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
Bir gün Hoca, komşusundan bir kazan ister, işini bitirince kazanın içine küçük bir tencere koyup iade eder. Kazan sahibi tencereyi görünce: – Bu nedir, diye sorar. Hoca cevap verir: – Müjde! Kazanınız doğurdu. Bu haber komşusunun hoşuna gider. – "Pekâlâ!" diyerek tencereyi kabullenir. Hoca yine bir gün komşusundan kazanı ister. Alır ama bu sefer iade etmez. Sahibi bir süre bekler. Kazanın gelmediğini görünce, Hocanın evine gelir, kazanı geri ister. Hoca üzüntülü bir çehre ile: – Sizlere ömür, kazan öldü! der. Komşu hayretle: – Aman Hocam, hiç kazan ölür mü, deyince, Hoca'nın cevabı hazırdır: – Kazanın doğurduğuna inanırsın da, öldüğüne niçin inanmazsın?

Fıkra açıklaması

Fıkrada Hoca, bir iş için komşusundan kazan alır. İşi bitince kazanın içine küçük bir tencere koyup geri verir; “Kazanınız doğurdu” diyerek tencereyi kazanın yavrusu gibi sunar. Komşu bu sözden hoşlanır ve tencereyi kabul eder. Daha sonra Hoca kazanı yeniden alır, fakat bu kez geri vermez. Kazanını isteyen komşusuna, üzgün bir yüzle (çehre, yüz demektir) kazanın öldüğünü söyler.

Komşu, kazanların ölmeyeceğini söyleyince Hoca, onun daha önce kazanın doğurduğuna inandığını hatırlatır. Fıkranın nüktesi, komşunun işine gelen doğum iddiasını kabul edip kayıp söz konusu olunca ölüm iddiasını reddetmesindeki çelişkidir. “Kazanınız doğurdu” ve “Kazan öldü” sözleri, kazanı canlıymış gibi gösteren mizahi anlatımdır. Fıkra, çıkarımıza uygun olanı sorgulamadan kabul etmenin tutarsızlığa yol açabileceğini düşündürür.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

cevap
Bir soruya, bir isteğe, bir söz, bir davranış veya yazıya verilen karşılık; yanıt
hoca
İslam'da din görevlisi
tencere
içinde yemek pişirilen, kapaklı, genellikle metal kap
çehre
yüz
iade
alınmış bir şeyi geri verme
içine
için.
hayretle
Şaşkınlıkla, şaşarak

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)