Fıkra

Kendi Öldü Kendi Haber Verdi

Nasreddin Hoca

Evvela Hüseyin Çelebi der ki: Nasreddin Hoca hikâyetidir ki meğer (Hoca) meger (ve) vehimden olmuş bir sahrada yitmiş kimesne gelip kaldırmamış, ahi acıkur, varır hatunına kendi kande ve ne yerde olduğun ve öldüğün beyan eder. Hatunu ehli mahalleye "Hoca öldü, gelin varalım getürelim." der. Halk der ki: "Kim geldi haber getüdi?" diyecek hatuni der ki: "Garip Hoca'nın kimi var? Öz kendi öldi ve kendi haber verdi, yine gitti. Pes bizim gibi fakirlerin kimi ola?"

Fıkra açıklaması

Fıkra, Hoca’nın ıssız bir yerde kaybolmasını anlatır. Metinde kimsenin gelip onu bulmadığı, acıkınca da karısına nerede olduğunu ve öldüğünü bildirdiği söylenir. “Evvela” ilk önce, “kimesne” kimse, “beyan eder” ise bildirir demektir. “Meğer” sözü, sonradan anlaşılan bir durumu anlatır.

Hoca’nın karısı mahalle halkına ölüm haberini verir. İnsanlar haberi kimin getirdiğini sorunca, “Kendi öldü, kendi haber verdi, yine gitti,” diye karşılık verir. Fıkranın nüktesi, Hoca’nın ölümünü de kendisinin haber vermesindeki gülünç tutarsızlıktır. Eşinin sözleri, yoksul ve kimsesiz insanların haberini ulaştıracak, onlara yardım edecek kimseleri olmayabileceğini mizahla dile getirir.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

evvela: ilk önce
beyan: bildirme
halk: Aynı ülkede yaşayan, aynı kültür özelliklerine sahip olan, aynı uyruktaki insan topluluğu; cumhur, folk.
hoca: İslam'da din görevlisi
kimesne: Kimse
meğer: Önceden bilinmeyen, farkında olunmayan, sonradan anlaşılan bir durumu bildiren bir söz; meğerse, meğersem.

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)