Kim Daha Büyük?

Bu fıkrada Hoca’ya, padişahın mı yoksa çiftçinin mi daha büyük olduğu sorulur. Hoca, “Çiftçi büyük elbet” diyerek beklenmedik bir yanıt verir. Ardından çiftçinin buğday yetiştirip vermemesi hâlinde padişahın açlıktan öleceğini söyler. Padişah, devlet başkanına verilen unvandır; “çünkü” sözü ise Hoca’nın bu yargısının sebebini açıklar: Padişahın yaşayabilmesi için çiftçinin ürettiği buğdaya ihtiyaç vardır.

Fıkranın nüktesi, “büyüklük” ölçüsünü makam ve unvan yerine emeğin önemine bağlamasındadır. Hoca, çiftçiyi padişahtan üstün göstererek üretici emeğinin değerini vurgular. Fıkranın verdiği ders, toplumdaki farklı görevlerin birbirine bağlı olduğu ve üretimin küçümsenmemesi gerektiğidir.