İçeriğe geç
2Wsözlük

Fıkra

Kim Haber Verdi?

Nasreddin Hoca

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
Nasreddin Hoca merhum, bir gün pazardan bir okka şeftali almış, ceplerine doldurmuş. Mahalle çocuklarının cıvıl cıvıl oynaştıkları bir arsanın önünden geçerken onları yanına çağırmış: – Çocuklar, demiş, şu iki cebimdeki meyvelerin ne olduğunu ilk bilene, şeftalinin en büyüğünü vereceğim. Bilin bakalım cebimde hangi meyve var? Çocuklar hep birden: – Şeftali! diye bağırmışlar. Hoca bu cevaba pek şaşırmış: – Vay canına, demiş. Acaba bunu size hangi boşboğaz haber verdi? Daha sonra da ceplerindeki bütün şeftalileri çocuklara dağıtmış.

Fıkra açıklaması

Fıkrada Nasreddin Hoca pazardan bir okka şeftali alır; okka, sözlükte 1283 gramlık ağırlık ölçüsü olarak açıklanır. Çocukların oynadığı arsanın önünde onları çağırıp iki cebindeki meyveyi bilene en büyüğünü vereceğini söy. Çocuklar hep birden “Şeftali!” diye cevap verince Hoca şaşırmış gibi yapar ve bunu hangi “boşboğazın” haber verdiğini sorar.

Fıkranın nüktesi, cevabın zaten Hoca’nın cebindeki meyve olması ve çocukların bunu görmeden doğru bilmesidir; Hoca, sanki gizli bilgiyi birinin açığa vurduğunu düşünüyormuş gibi davranır. Böylece şaşkınlık rolü, basit soruyu şakaya dönüştürür. Sonunda bütün şeftalileri çocuklara dağıtması, oyunun yalnızca ödül vaadiyle sınırlı kalmadığını gösterir. Fıkra, neşeli paylaşımı ve çocuklarla kurulan sıcak iletişimi öne çıkarır; mizahın beklenmedik yoruma dayandığını da sezdirir.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

okka
1283 gr'lık ağırlık ölçüsü birimi; 400 dirhem bir okka ederdi, kıyye
acaba
şüphe, kuşku
hoca
İslam'da din görevlisi
mahalle
Bir şehrin bir kasabanın, büyükçe bir köyün en az beş yüz nüfusa sahip parçalarından her biri.
şeftali
Gülgillerden, ılıman bölgelerde yetişen, çiçekleri pembe renkli bir ağaç (Prunus persica).
hep
hiçbiri dışta tutulmamak veya eksik olmamak üzere, bütün, tüm olarak
yanına
genel uygulayım, metal bilimi
önünden
...-den biraz önce
birden
bir defada

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)