Fıkra

O Dua Sizde, Bu Akıl Bizde İken

Nasreddin Hoca

Nasreddin Hoca bir gece, damda bir hırsızın gezindiğini hisseder. Sesini yükselterek karısına şu sözleri söyler: – Hatun! Geçen gece geldim. Kapıyı çaldım, duymadın. Ben de şu duayı okudum ve ayın ışığına yapışıp eve girdim! Bacadan konuşmaları dinlemekte olan hırsız, hocanın okuduğu duayı hemen ezberler. Sonra duayı okur, iki eliyle ayın ışığına sarılıp yavaşça ineceği zannıyla kendini damdan aşağıya bırakıverir. Büyük bir gürültüyle yere çakılır. Hoca hemen koşup hırsızın yakasına yapışır. – Hanım, çabuk mumu getir, hırsızı yakaladım! diye hanımını da yardıma çağırır. Acıdan inlemekte olan hırsız ise, şöyle sızlanır: – Hocam acele etme. O dua sizde, bu akıl bizde iken öyle kolay kolay elinizden kurtulamayız.

Fıkra açıklaması

Bu fıkrada Nasreddin Hoca, damdaki hırsızın duyabileceği biçimde karısına, bir dua okuyup ay ışığına tutunarak eve girdiğini anlatır. Konuşmayı dinleyen hırsız duayı ezberler ve aynı yolla damdan inmeye kalkışır; kendini aşağı bırakınca yere düşer. Hoca da karısından mum getirmesini isteyerek onu yakaladığını söyler.

Fıkranın nüktesi, hırsızın düşmesine rağmen “O dua sizde, bu akıl bizde” diye kendini üstün göstermeye çalışmasındadır. Hırsız, Hoca’nın duasını; kendisi ise aklını öne çıkarır. Bu karşılıklı övünme, sözleri alaycı ve komik hâle getirir. Fıkra, duyulan her şeye sorgulamadan inanmanın kötü sonuçlar doğurabileceğini düşündürür; ayrıca hırsızın son sözüyle, başına gelenlere rağmen hazırcevaplığını koruduğunu gösterir.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

hoca: İslam'da din görevlisi
ben: (kişi adılı): Teklik birinci kişiyi gösteren söz.
eliyle: aracılığıyla, marifetiyle, tarafından
hırsız: oltadaki asıl iğnenin yanına takılan özel iğne

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)