Tartılan Et mi Kedi mi

Bu fıkrada Nasreddin Hoca’nın akşam yemeği için aldığı etin başına gelenler anlatılır. Hoca iki okka eti eve bırakır ve karısından pişirmesini ister. Gün boyunca akşam yiyeceği eti düşünür, hatta iştahını korumak için öğle yemeği yemez. Ancak öğle vakti gelen akrabalarına et ikram eden karısı, Hoca’ya akşam sade suda pişmiş bulgur pilavı sunar.

Hoca etin nerede olduğunu sorunca karısı, eti kedinin yediğini söyler. Bu söz, gerçek nedeni gizlemek için ileri sürülen bir bahane niteliğindedir. Hoca köşede yatan kediyi tartar ve kedinin iki okka geldiğini görür. Okka, geçmişte kullanılan bir ağırlık ölçüsü birimidir.

Fıkranın nüktesi, Hoca’nın eşinin açıklamasındaki çelişkiyi kısa ve zekice bir soruyla ortaya çıkarmasında yatar: “Eğer bu iki okka çeken kedi ise, et nerede? Yok, tarttığım et ise, kedi nerede!” Kedi gerçekten iki okkaysa, etin yenmiş olması açıklanamaz; tartılan şey etse, kedinin nerede olduğu sorgulanır. Hoca böylece karşısındakini mantıksız bir bahaneyle baş başa bırakır.

Fıkra, bir durumu açıklarken söylenenlerin kendi içinde tutarlı olması gerektiğini düşündürür. Aynı zamanda Hoca’nın dikkatli gözlem yaparak ve akıl yürüterek haksızlığa karşılık verdiğini gösterir. Mizah, beklenmedik bir tartma hareketiyle kurulur; okur hem Hoca’nın et beklentisinin boşa çıkmasına hem de bahanenin açığa düşmesine güler.