Tavşanın Suyunun Suyu

Bu fıkrada Nasreddin Hoca’ya bir köylü tavşan getirir. Hoca onu güzelce ağırlar; köylü bir hafta sonra yeniden gelince de çorba ikram eder ve buna “tavşan suyundan çorba” der. Bu söz, Hoca’nın konuğunu incitmeden yaptığı küçük bir hatırlatmadır: İlk gelişteki iyiliğin ardından tekrar konuk olmak, tavşanla ilgili bir karşılık beklemeyi gerektirmez.

Daha sonra tavşanı getiren köylünün komşuları gelir. Hoca onları da misafir eder. Ardından bu kez komşuların komşuları çıkagelir. Böylece konukların tavşanla ve ilk iyilikle bağı giderek uzaklaşır; ama hepsi Hoca’nın ev sahipliğinden yararlanmak ister. Hoca, onları da nazikçe karşılar ve önlerine bir tas su koyar.

Konuklar suyun ne olduğunu sorunca Hoca, “Tavşanın suyunun suyudur,” diye cevap verir. Bu nükte, tavşanın suyundan yapılan çorbanın bile daha da seyreltilmiş, neredeyse yalnızca su kalmış hâlini düşündürür. Hoca, tavşanla ilgisi çok uzaktan kurulmuş kişilerin kendisinden yemek beklemesini, bu gülünç ikramla karşılar.

Fıkranın temel düşüncesi, yapılan iyilikten tekrar tekrar ve ölçüsüzce faydalanmanın doğru olmadığıdır. Buradaki “faydalanma”, verilen sözlük tanımındaki anlamıyla, iyilikten yararlanmayı anlatır. Hoca’nın dersi sert bir çıkışla değil, ince bir nükteyle vermesi fıkranın mizahını oluşturur; aynı zamanda konukseverliğin sınırsız bir beklentiye dönüştürülmemesi gerektiğini düşündürür.