Aleksandr Puşkin

Aleksandr Sergeyeviç Puşkin, 6 Haziran 1799'da Moskova'da doğmuş Rus şair ve yazardır. Rusya'nın "ulusal şairi" ve modern Rus edebiyatının kurucusu olarak kabul edilir. Şiir, oyun yazarlığı, edebiyat eleştirmenliği, çevirmenlik ve tarihçilik gibi çok yönlü bir edebî ve düşünsel üretim ortaya koymuştur. Rus edebiyat dilinin gelişiminde oynadığı kurucu rol, onu yalnızca kendi döneminin değil, sonraki kuşakların da temel referans noktalarından biri hâline getirmiştir.

Puşkin soylu bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. Babası Sergey Lvoviç Puşkin soylu bir ailenin ilk çocuğudur; annesi Nadejda Osipovna Hannibal'in büyük dedesi Etiyopyalı Abraham Petroviç Hannibal, Rus Çarı I. Petro'nun vaftiz oğlu ve Çarlık ordusunda seçkin bir subaydı. Annesi ve babası eğitimli insanlardı. Puşkin ilk bilgilerini Fransız mürebbiyelerden edinmiş, sekiz yaşına geldiğinde Fransızca ve Rusça öğrenmişti. On bir yaşındayken özgürlükçü ve hicivci yazarlarını beğendiği Fransız edebiyatından etkilenerek Fransızca şiirler ve güldürüler yazmaya başlamıştır.

Çocukluk yıllarında evlerine dönemin tanınmış şair ve yazarları gelip gitse de Puşkin'i en çok etkileyen isim, geleneksel Rus masalları anlatan ve Rus türküleri söyleyen yaşlı dadısı Arina olmuştur. Dadısının anlattıklarının Puşkin'in çocuk ruhunda önemli izler bıraktığı düşünülür. Bu halk anlatıları, onun ileride Rus halk şiirine ve folkloruna duyacağı ilginin erken bir kaynağı olarak değerlendirilir.

Puşkin'in edebî kişiliği, klasik Fransız edebiyatından aldığı biçimsel eğitim ile dadısından dinlediği Rus halk anlatıları arasında şekillenmiştir. Modern Rus edebiyatının kurucusu sayılmasında, Rusçayı hem yüksek edebiyatın hem de halk söyleyişinin imkânlarıyla buluşturması etkili olmuştur. Şiirleri, oyunları ve düzyazı metinleri, sonraki Rus yazarları için dil ve anlatım bakımından belirleyici bir zemin oluşturmuştur.

Puşkin, 10 Şubat 1837'de Sankt-Peterburg'da hayatını kaybetmiştir. Ölümünden sonra da Rus kültüründe "ulusal şair" olarak anılmaya devam etmiş, eserleri farklı dillere çevrilmiş ve birçok sanat dalına kaynaklık etmiştir. Modern Rus edebiyatının kurucu figürü olarak bıraktığı miras, hem Rusya'da hem de dünya edebiyatında kalıcı bir etki yaratmıştır.