Aceb Dostdan Bize Nazar Ola mı

Şiir, anlatıcının Dost’tan bir ilgi ve yakınlık görme özlemini dile getirir. “Dost ile asıllu pazar” sözü, Dost’la gerçek ve içten bir bağ kurulup kurulamayacağı sorusunu taşır. Gönül, şiirde insanın iç dünyasıyla ilişkilendirilir; gönülde suçunu sezmek, kişinin kendi kusurunu fark etmesine işaret eder. Verilen sözlükte “yürüten” kelimesi “yürüteç” olarak açıklanmıştır; ilgili dizede ise gönül ile hüküm arasında bir bağ kurulur.

Şair, hayale kapılıp nefsin isteğine uymanın insanı yoldan çıkarabileceğini söyler. Erenlerin sözünü olgunlaştırarak söylemesi ve bu sözü candan kavrama düşüncesi, bilgece söze değer verildiğini gösterir. Son bölümde Muhyiddin, sözü uzatmaması için kendine seslenir. Sözlükte “uzatma”, “uzatmak işi” diye tanımlanır; burada sözün gereğinden fazla sürdürülmemesi öğütlenir. Şiirin ana düşüncesi, içten bir manevi yakınlık ararken insanın kendini sorgulaması, nefsine kapılmaması ve ölçülü konuşmasıdır.