Ariflerin Sohbeti Candan Olur

Şiir, ariflerin sohbetini insanı aydınlatan ve manevi yönden dönüştüren bir ortam olarak anlatır. “Küfür gider lûtf u îmandan olur” dizesinde sohbetin küfrü giderip lütuf ve imanla ilişkilendiği söylenir. Tarikat, taat, ümmet ve din sözleriyle inanç ve manevi yol vurgulanır. Şair, insanın arayarak nefsini tanıması gerektiğini; bunu yapmadığında kusurun kendisinde olacağını belirtir. Nimetlerin nereden geldiğini soran dizeler de insanı sahip olduklarının kaynağını düşünmeye çağırır.

“Gevher” cevher demektir; şiirde cevher ve bulunan değerli şey imgeleri, ariflerin bilgisinin kıymetini düşündürür. Şair, bulunan bu değerin gelişigüzel açığa vurulmasının âlemde kavgaya yol açabileceğini söyler. Son dizede sohbet, bilen için nur; bilmeyen içinse “zindan”dır. Zindan, tutuklu veya hükümlülerin içine konulduğu kapalı yerdir; burada bilmeyenin karanlıkta kalmasını anlatan bir benzetme olarak kullanılır. Ana düşünce, ariflerin sohbetinin bilgi ve aydınlık sunduğu, kişinin de kendini tanıyıp bu bilgiyi dikkatle değerlendirmesi gerektiğidir.