İçeriğe geç
2Wsözlük

Şiir

Bizim Tâcımız Sûretâ

Muhyiddin Abdal · Muhyiddin Abdal kimdir?

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
— 11 — Bizim tâcımız sûretâ Seb’ulmesânî gösterir Zira bu Seb’ulmesânî Şekl-i insânı gösterir Giydiğimiz hırka dahi Çektiğimiz sikke dahi Mescid ile Mekke dahi Hep bu nişânı gösterir Mekke’nin tavâfı yedi Mekke deyu kim okudu Kim dünyâdan elin yudu Ol câvidânı gösterir Görünen Hak’dır gözünde Söyleyen Hak’dır sözünde İnsânın hattı yüzünde Hatm-i Kur’ân’ı gösterir İnsandır Hak’kın mazharı Hak’dır insânın azheri Lâ’l-i lebinin kevseri Hayât-ı cânı gösterir Hak’ka âşık olan kişi Hak’la olur her bir işi Âşıkların gözü yaşı Âb-ı hayvânı gösterir Her kimin ki pakdir özü Uyanıkdürür can gözü Muhyeddin’in sözü yüzü Şerh ü beyânı gösterir

Şiir açıklaması

Şiirde insan, Hak’kın görünüşünü ve anlamını taşıyan bir varlık olarak anlatılır. İlk kıtada Seb’ulmesânî’nin insanın şeklini gösterdiği söylenir; devamında hırka, sözlükte “madenî para” anlamı verilen sikke, mescid ve Mekke aynı işarete bağlanır. Şair, bu unsurları ayrı ayrı değil, hep birlikte insana ve onun taşıdığı manevi anlama yönelten imgeler olarak sunar.

Mekke’nin tavafı, dünyadan elini yıkamak ve can gözü gibi ifadeler, şiirde yöneliş ve arınma düşüncesini öne çıkarır. “Görünen Hak’dır gözünde / Söyleyen Hak’dır sözünde” dizeleri, insanın bakışında ve sözünde Hak’ın belirdiği düşüncesini dile getirir. Âşıkların gözyaşı da âb-ı hayât imgesiyle ilişkilendirilerek manevi hayatı çağrıştırır. Son kıtada özü temiz ve can gözü uyanık olan kişi öne çıkar; Muhyiddin’in sözünün açıklama ve anlatma işlevi vurgulanır.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

sikke
madenî para
zira
çünkü
âşık
Bir kimseye veya bir şeye karşı aşırı sevgi ve bağlılık duyan, vurgun, tutkun kimse.
hep
hiçbiri dışta tutulmamak veya eksik olmamak üzere, bütün, tüm olarak
şerh
açma, ayırma
her
önüne geldiği ismin benzerlerini "teker teker hepsi, birer birer hepsi, birer birer tamamı" anlamıyla kapsayacak şekilde genelleştiren söz

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)