İçeriğe geç
2Wsözlük

Şiir

Bir verem kızın hasbihâli yahud yâd-ı mâzî

Cenab Şahabeddin

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
Bir verem kızıñ hasbihâli yahud yâd-ı mâzi Bir subh idi pek hevâ güzeldi Dünya gülüyor semâ güzeldi Yer yer oluyordı aşk bârık Ateşde yüzer idi meşârık «Ulvî ulvî cihân handan» Ulviyyet iderdi âlem ilân Maksadı bugünden istifâde Dirken giyinüb basid ve sade Çıktı o zaman ki ben evimden Çıkmışdı göñül kalem-revimden Sür'at ile 'azm-i gülşen itdim Bülbülleri, gülleri şen itdim Dirken oturub kenâr-ı cûya Hayran kaldım güzâr-ı cûya Bir tatlı güzel hayale daldım Bir 'alem-i bî-me'ale daldım Pîş ü pesime nigâh itdim Birdenbire bir de âh itdim Bir gonca-i nev-bahar oturmuş Bir dilber-i işvekâr oturmuş «Karşımda hazin hazin gülümser» Sân gamla gülüş tecessüm iyler Bakdı baña 'aşıkâne bakdı   Hâlık sanki cihâna bakdı Âsaba lerzeler üşürdi Efkârıma neşveler düşürdi Didâr-ı beyâz ve behcet-efrûz Mestâne bakardı asmana Sân neşve akardı hâk-dâne Vechinde söner şu'â-ı allah Tâbiyle söner şu'â-ı allah Bir nûr medârı-ı temeyyü itmiş? Bir hande midir tecemmü' itmiş? Gözler kamaşırdı satvetinden Aylar dolaşırdı behcetinden Ârızları mihr ü mâh-ı gül-pûş Gül lebleri bir hezâr-ı hâmuş Envâr dogardı çehresinden   Ezhâr düşerdi zühresinden Ya feyz-i hüdâ cihâna inmiş Ya pertev-i gülistâna inmiş Eyvâh o zaman taaşşuk itdim Bir ahtere ben ta'alluk itdim. .. Bakdım o da hande, hande giryân Bildim o da o marazla nâlân Hayret! Hayret! ne hâlet itdiñ! Sâfi, sâfi muhabbet itdiñ. Mâzideki bu sefâlı anda Sevdaya alıştıgım zamanda Bir taze çiçek idim rebi' Bir nazlı melek idim tabi' Sevda çiçegiydim allah allah Yerler melegiydim allah allah Pek sâde libâs 'adetimdi Ol tevb benim saâdetimdi... Kalkardım [*] 'ale's-seher yatakdan Ol demde nişîmenimdi gülşen Seyreyler idim tulû-ı mihri Terk eyler idim gumûm-ı dehri Gezdikce zemîn zemîn hurrem Bülbüller ile hemîşe hem-dem Âhengime ibtidâ iderdim Bülbüllere iktidâ iderdim Bu hâle güneş de gıbta-keşti Çünki dil ana hemen bir eşdi Gittikce füzûn olurdı zevkim Efzûn oluyordı aşk u şevkim Pertevler alur idim güneşden Gitdikce melîh olur idim Herhâl cihân-ı sefâyı dilken Dil böyle safâyla müştagilken Birdenbire 'arz iderdi didâr Her tavrına cân virdigim yâr Peygule-güzîn-i bag olurduk Bir tavr-ı hazin ile kalurdık Pertevli beyaz kolı elimde Penbe yumuşak eli elimde Aguş firaş-ı nâzenim Bâlîn-i sefâ-yı dil-nişînim Bir gül koparub baña virirdi Hüsnümle o nazlı gül erirdi Bülbül gibi nagmesâz olurduk   Güller gibi handebâz olurduk Soñ sözleri istimâ' iderdiñ Birbirimize vedâ' iderdik Bu bir eser-i sefâ degilmi? Yâdı- dile cefâ değilmi? Mehtâblı gecelerde irken Sandalcıgıma biner idim ben Pertevde yürür yüzer idim âh Cennetde yürür gezer idim âh Ol mâh sefânümâ-yı enver Âfâka döker ziyâlı güller Âyine olur cihân behişte Yer yer döner âsman behişte Gûya ki cihân tebessüm iyler Yâhud ki sefâ tecessüm iyler Bir böyle şeb-i sefâda allah! Bir böyle güzel hevâda allah! Kevkeblere gıbtares olurdum Herhalde biñ sefâ billurdum Mehtâb ile her civâr pür tâb Gevher gibi ben deñizde şebtâb Bir hayret ile gezer iken ben Birden görinüb o nûr u şen Mutlak aña iyleyüb tesâdüf Mutlak ana iyleyüb ta'arrüf! Biñ nükte-i cânla nâz iderdik Cânlar yakacak niyâz iderdik Her zevkimizi idince tekmîl Bir hande idüb vedâ'ı tertîl Soñra iderdik mekâna 'avdet Her zevkime dir idim şebâbet Kim hâbgaha girüb yatardım Bir şevkime biñ de ben katardım Rû'yama girdi mutlaka o Hülyâma irerdi mutlaka o Rû'yalarımız da aşka dâ'ir Hayallerimiz de zevk-i tâir Bir lem' a-i terle leb kızarmış Bir dem' a-i terle ruh sararmış Handân uyanurdım irken irken Dil isteyerek nigârî dirken Kalkar yine azm-i bag iderdim Yârimle buluşmaga giderim. İrken buluşur idi kedersiz Sevdalı bir er sefâlı bir kız Rû'yâmızı söyleşir gülerdik Hulyâmızı söyleşir gülerdik Esvâtımızı hezâr diñler Âhengimizi bahar diñler Heyhât! gelir mi ol zamanlar? Revnaklı leyâl, o subh u anlar! Gitdi o dem-i bahar gitdi Mâtem dökerek mesâr gitti Geldi haber-i mezâr geldi Bir leyle-i gam-nisâr geldi... Handân olarak ziyâ girîzân Nalân olarak zalâm rîzân Bir yanda zalâm dûş-ber-dûş Üstümde memât cûş-ber-cûş Bir pisterin olmuşum esîri Bir şem'acıgıñ da müstenîri Efsus! O da intifâya meyyâl Âyâ neden inzivâya meyyâl? Bîçâreyi iş fedâ mı âyâ Yarim gibi bîvefâ mıdır yâ? Ay! Söndi. Yazık hayâtı bitdi? Gitdi 'adem memâta gitdi Tenhâ kaldım esîr-i zulmet Sevdalı vü müstenîr-i zulmet Âfâk-ı cihân semâ siyeh reng Göñlüm gibide hevâ siyeh reng 'aşkımda sadakatim mü'eyyed Sıdkımda ise sebât müebbed Ey 'aşk beni bu hâle koyduñ! Sevdâzedeyi yidiñ de doyduñ! Bir anda sefâ-yı bâlim olduñ! Pertevşiken-i cemâlim olduñ! Deycûr-u keder fezâ imişsiñ! Bir mahbes-i pürbelâ imişsiñ{ Bir mâr-ı semûm-u bâr imişsiñ! Bir ejder-i cân-şikâr imişsiñ! Bir cism-i garîb garîb yutduñ Dildârı müebbeden uyutduñ 'Âşıklara iftirâk çokdur Bîdillere iştiyâk yokdur Hiç ben anı terk idermiyim ben? Hiç böyle yola gidermiyim ben? Başım döniyor tahatturumdan Fikrim sönüyor tefekküründen Şiddet buluyor cezâ-yı vicdân Dehşetleniyor ezâ-yı vicdân Bu da-ı verem ne müdhiş [**] 'illet Bir gamla gice kederli devlet... Ey derd çekil! nedir bu kahrıñ Eñ ‘azamısın balâyı dehriñ.... Bir nemleye çok değilmi cevriñ? Sâbitmisin? Âh yokmı devriñ? Erkek gibi bîvefâ degilsin! Tâ mevtime dek ezâ-yı dilsiñ! Şiddet buluyor gidermi? heyhât Bak hâlime rahm idermi? heyhât! Allah! baña ‘inâyet iyle Bir öksüziñi himâyet iyle Al canımıda nigârı buldır ‘ukbâ boş ise benimle toldır

Metindeki kelimelerin anlamları

vicdan
kişiyi kendi davranışları hakkında bir yargıda bulunmaya iten, kişinin kendi ahlak değerleri üzerine dolaysız ve kendiliğinden yargılama yapmasını sağlayan güç
aguş
kucak
kenar
bir şeyin, bir yerin bitiş kısmı veya yakını, kıyı, yaka
hâlet
durum
ilan
duyuru
tesadüf
yalnız ihtimallere bağlı olduğu düşünülen olayların kesin olmayan, değişebilen sebebi
veda
ayrılırken birbirine esenlik dileme
afak
Çoğul ad çekimi.; ufuklar
avdet
dönüş, geri gelme
libas
giysi
iştiyak
Özleme.
tecessüm
Kendini ilgilendirmeyen şeyleri belli etmeden öğrenmeye çalışma.
iktida
uyma, tabi olma
istifade
yararlanma
taaşşuk
Karşılıklı âşık olma
şebabet
gençlik
nev
çeşit, cins, tür
tebessüm
gülümseme, fizyolojide özellikle ağzın iki kenarındaki ve gözlerin çevresindeki kasların hareketiyle oluşan bir yüz ifadesi

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)