Şiir
Mechuller
Mechuller
Fezâ-yı nâ-mütenâhîyi vasfa cür'et eden
Bilir mi zerrelerin şart-ı ittihadı nedir?
Bilir mi da'vâ-yı irfân-ı her hakîkat eden
Azîz rûhumuzun mebde' ü miâdı nedir?
Sorulsa zerreye kuvvet nasıl olur ârız
Cevabı felsefenin bir hayâl-i fennîdir;
Sorulsa tıbba nedir fark-ı sâlim ü mârız
Sayar döker bize birçok araz ki zannîdir.
Mugâletât-ı riyâziyye eyliyor isbat
Ki hendeseyle hisâbın da gâyeti zandır.
Çıkarsa vâdi-i zanna reh-i bedîhiyyât
Nasıl denir faraziyyât-ı sırfaya «fendir!»
Besâiti sayamaz ilm-i köhne-i kimyâ;
Kuvâyı farkedemez sâlhurde hikmetler;
Bilinmiş olsa da farzen hakâyık-ı eşyâ
Kalır bize yine metbû'umuz hakîkatler!
Bilinmiş olsa da hakkıyle ilm-i cevv-i hevâ
Bulur muyuz kopacak girdibâda bir çare?
Bütün mebâhis-i rûhun bilinmesi acaba
Verir mi tesliye bir feylesof-ı gamhâre?
Zunûn-ı bîser ü bünle beni avutturma
İlâhi, ben kalayım tâ ebed bu zulmette!
İnâyet eyle bana cehlimi unutturma
Felâhyâb olurum belki ben bu hikmette!
Cenab Şahabeddin
Metindeki kelimelerin anlamları
- acaba
- şüphe, kuşku
- feylesof
- felsefeci, filozof
- feza
- gök, uzay
- mebde
- Baş, başlangıç
- vadi
- iki dağ arasındaki geçit
- ilahi
- tasavvuf görüş ve anlayışını anlatan bunun inceliklerini, ilahi hikmetleri ve sırları dile getiren manzumeler olup herhangi tarikatın izini taşımaksızın Tanrı'yı öven, Tanrı'nın büyüklüğü ve gücünü telkin eden, dini töre
- kimya
- maddelerin temel yapılarını, birleşimlerini, dönüşümlerini, çözümleme, birleşim ve üretim yöntemlerini inceleyen bilim
- belki
- Muhtemel olarak; belkim, herhâlde.
- çare
- bir sonuca varmak, ortadaki engelleri kaldırmak için tutulması gereken yol, çıkar yol, çözüm yolu
- her
- önüne geldiği ismin benzerlerini "teker teker hepsi, birer birer hepsi, birer birer tamamı" anlamıyla kapsayacak şekilde genelleştiren söz
- ben
- (kişi adılı): Teklik birinci kişiyi gösteren söz.
- hakâyık
- Çoğul ad çekimi.; hakikatler
- mebahis
- Arama , araştırma yerleri
- kuvvet
- Maddî güç, canlı bir organizmanın faâliyetini sağlayan güç
- unutturma
- unutturmak eyleminin mastarı
Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)