İçeriğe geç
2Wsözlük

Şiir

Şehîd Oğlum

Ali Ekrem Bolayır · Ali Ekrem Bolayır kimdir?

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
Şehîd oğlum kefenine büründü, Mezarının başucuna süründü.. Ninesine ru’yâsında göründü, Baygın baygın geldi düştü yanıma... Vücûdunu delmiş Moskof canavar, Göğsünde bir kızıl, derin yara var. Yüreğinden kopup yaradan sızar, Damla damla akar kanı canıma! "Anne", dedi, "yaralıyım, ölmedim; "işte, kucağına atıldım kendim; "Sen sar ellerinle yaramı benim, "Ben yaşarım, düşman girmez kanıma." Sardım ellerimle yaracığını, Saçlarımla ördüm sargı bağını.. Allah’ımın güzel yarattığını Gelin, görün, bakın kahramânıma. Kanı durdu vücûduna can geldi, Çehresine pembe pembe kan geldi, Gökten bana rabmet-i Rahmân geldi, Kavuştum âhû gözlü arslanıma. Çektim aldım onu bağrıma bastım, Ben senden ayrılmam artık evlâdım; Melek olsun sana ana kanadım. Seni uçurayım ben Yezdan'ıma! "Anne", dedi, “bırak harbe gideyim, "Vatan düşmanını ber-bâd edeyim; "Asıl anam vatan, seni nideyim? "Vatanımı çiğnetmem düşmanıma!" Şehîd oğlum kollarımdan sıyrıldı, Yaralı yaralı döndü kavgaya. Sandım rûhum bedenimden ayrıldı, Onunla beraber uçtu Mevlâ'ya. Açtım gözlerimi, sabâh açılmış, Vatan toprağına nurlar akıyor; Tan yerine al kefenler saçılmış, Şehîd oğlum güneş gibi bakıyor!

Şiir açıklaması

Şiir, savaşta ağır yaralanıp ölen bir oğlun annesine rüyada görünmesi üzerinden anne acısını ve vatan uğruna fedakârlığı işler. Başta oğul kefenine bürünmüş, yaralı halde annesinin yanına gelir. Şiirin ilk bölümünde ninesine rüyasında göründüğü de belirtilir. Bu düş sahnesi, ölümün acısını annenin özlemiyle iç içe geçirir.

Oğul, annesinden yarasını sarmasını ister; anne de saçlarıyla ona sargı yapar. Kanın durması ve oğlun yüzüne yeniden renk gelmesi, annenin sevgisinin yarayı iyileştirdiği düşsel bir an yaratır. Ancak oğul, “Asıl anam vatan” diyerek annesinin yanından ayrılmak ve düşmanla savaşmak istediğini söyler. Annenin onu tutma arzusu ile oğlun vatanı koruma kararlılığı şiirin temel çatışmasını oluşturur. Verilen sözlükte “harbe” kısa mızrak olarak açıklanır; sözcük şiirde “harbe gideyim” ifadesinde geçer.

Oğul yeniden kavgaya dönünce anne, onunla birlikte ruhunun da uçtuğunu hisseder. Son bölümde sabahın aydınlığı, toprağa yayılan ışık ve “güneş gibi” görünen şehit oğul imgeleri öne çıkar. “Mevlâ” sözlükte efendi, sahip, malik anlamındadır; “Mevlâ’ya uçtu” dizesi ölümün manevi bir yöneliş olarak anlatılmasına katkı sağlar. Kan ve kefen acıyı, güneş ise oğlun hatırasındaki aydınlığı ve umudu simgeler. Şiirin ana düşüncesi, vatan için verilen canın geride derin bir yas bırakırken kahramanlık ve fedakârlıkla anılmasıdır.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

harbe
Kısa mızrak
bad
rüzgâr, yel
mevla
Efendi, sahip, malik
sabah
Güneşin doğduğu andan öğleye kadar geçen zaman dilimi.
ben
(kişi adılı): Teklik birinci kişiyi gösteren söz.
yerine
alegori
kendim
(dönüşlü dönüşlü): Kişinin kendi hakkında konuşurken kullanabildiği bir söz.

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)