Şiir
Tahmis-i Gazel-i Mu'allim (15 Mart 1886)
Tıbbiye-i askeriyeye mensub cenab beg efendinindir:
Tahmîs-i gazel-i muallim
―1―
Kaldım ateşler içinde câygâhım âteşîn
Dil pürâteş sîne-i sevdâpenâhım âteşîn
Âteş-i sevdâlar oldı âh ü vâhım âteşîn
Yakdı aşgın oldı kalb-i nâlehâhım âteşîn
Kopdı göñlümden olur elbette âhım âteşîn
―2―
Leblerüñ ateşfeşân olmakda verd ü lâleye
Kâkülüñ ey mehlîkâ reşkâver oldı hâleye
Oldı mecrâ gözlerim bir âteşîn seyyâleye
Ben bu âteşlerle döndüm şu'le-i cevvâleye
Gördügüm ruhsârlar muhrik, nigahım âteşîn
―3―
Her makâlim âteşîn efkârıma bürhan olur
Görse fikr-i âteşînim ehl-i dil hayran olur
Katrecikler zihn-i vekkâdımda bir ummân olur
Fikr-i pestî hatırımdan geçmesin suzân olur
Himmet âteş, sîne-i himmetpenâhın âteşîn
―4―
Reşk eder ulviyyet-i efkârıma halk-ı cihân
Tâbiş-i fikrimden almakta füyûzat asûmân
Şahrâh-ı âteşînimden çekilsin cahilân
Olmayın hemrâhım ey zulmetpesend efsürdegân
Rahş-ı fikrim şu'le püskürtmekte râhım âteşîn
―5―
Gözlerim etmekde tebşîr iştigâl-i aşkımı
Gösterir simâ-yı zerdim bak melâl-i aşkımı
Arz eder güftâr ü şi'rim insicâl-i aşkımı
Bir sözüm isbata kâfidir kemâl-i aşkımı
Bârekallah müddeâ parlak güvâhım âteşîn
Metindeki kelimelerin anlamları
- gazel
- Divan edebiyatında 5-10 beyit arasında değişen, ilk beytinin dizeleri birbiriyle, sonraki beyitlerinin ikinci dizeleri birinci beyitle uyaklı, genellikle lirik konularda yazılan nazım biçimi.
- halk
- Aynı ülkede yaşayan, aynı kültür özelliklerine sahip olan, aynı uyruktaki insan topluluğu; cumhur, folk.
- iştigal
- çalışma
- sima
- yüz
- elbette
- her hâlde, şüphesiz, kuşkusuz, elbet
- her
- önüne geldiği ismin benzerlerini "teker teker hepsi, birer birer hepsi, birer birer tamamı" anlamıyla kapsayacak şekilde genelleştiren söz
- ben
- (kişi adılı): Teklik birinci kişiyi gösteren söz.
- tıbbiye
- Doktor yetiştiren öğretim kuruluşu, tıp fakültesi
- içinde
- süresince, zarfında
Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)