İçeriğe geç
2Wsözlük

Şiir

Temâşâ-yı Leyâl

Cenab Şahabeddin

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
Temâşâ-yı Leyâl Halid Ziya Bege Gel bu akşam da ser-be-ser güzelim Levha-i kâinatı seyredelim: Gölge, hep gölge, her taraf gölge. Gölgelerle bütün zemîn mestûr; Âsumân yalnızca nîm manzûr. Görülen başlıyor görülmemege; Bir dumandan kefenle cism-i cihân, Kalıyor ka'r-ı leyl içinde nihân.. Şimdi her gûşe ebkem ü câmid: Ne agaçlarda zemzemât-ı riyâh, Ne hadâyıkta ihtizâz-ı cenân... Her taraf hufte, her taraf râkid; Sanki engûşt ber-dehân. melekût Bütün eşyâya der: Sükût, sükût! Bu hıyâbân-ı târ ü n'aimde Camlar üstünde resmeder ancak Dest-i şeb, şu'leden birer zanbak... Gelir ancak bu bag-ı müzlimde Gelir enfâs'ı zâr uzaklardan Tâ uzaklardaki dudaklardan... Bu temâşâya karşı göz yorulur; Hisseder, seyredenlerin nazarı En kavi dalda bir elem tavrı! Her şey artık bu dem tanınmaz olur; Rûy-ı eşyâya gölgeler, sisler Bir tecâhül nikabı ferş eyler. Gecenin tûde-i buharından Süzülen bir sükût-ı tenhâyı Doldurur hep hâyât-ı eşyâyı. Seyreder bir bulut kenârından Bir hilalin nigâh-ı tannâzı Kalb-i zulmette titreyen râzı. Ah bak sevgilim bu zulmette Ne kadar cüssesiz kalır insan Bizi gûya ezen bu leyl-i girân, Bu karanlık leyâl-ı kasvette Öyle hisseyleriz ki gûya biz Ebediyyetle rû-be-rû geliriz. Bu zalâm-ı hamûş içinde hayal -Mütekallis, melu ü ducret-ver,- Varlıgından da iştibâh eyler Bu rukûdet, bu samt u cevf-i leyâl Rûhu bir sekte-i tereddüdle Habseder bir azâb-ı seyyâle Sevgilim... gölge, her taraf gölge; Sana da düştü reng-i ye'si şebin Gölgelendi senin de reng-i lebin Sen bile başladın görülmemege. Cenab Şahabeddin

Metindeki kelimelerin anlamları

hıyaban
İki tarafı düzgün ağaçlı yol veya bulvar.
melekût
Ruhlar ve melekler âlemi.
sükût
sessizlik
ezen
Ezan
ihtizaz
titreşme, titreşim
levha
Bir yere asılmak için yazılmış yazı.
tecahül
bilmezlenme, bilmez gibi görünme, bilmezlikten gelme, bir konuda cahilmiş gibi görünme.
temaşa
Hoşlanarak bakma, seyretme
zar
ince perde veya örtü
elem
acı, dert
ser
baş
hep
hiçbiri dışta tutulmamak veya eksik olmamak üzere, bütün, tüm olarak
şeb
gece
dem
nefes, soluk
her
önüne geldiği ismin benzerlerini "teker teker hepsi, birer birer hepsi, birer birer tamamı" anlamıyla kapsayacak şekilde genelleştiren söz
zanbak
zambak kavramının yanlış kullanımı
içinde
süresince, zarfında
üstünde
Hakkında, dair, üstüne.

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)