İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Çünkü hoşlanma ruha ait bir şeydir ve herkes için hoş olan, kendisine 'şunu seven' denilen şeye göredir… Çoğu insan için hoş şeyler birbiriyle çatışır, çünkü bunlar doğal olarak hoş değildir; oysa güzel şeyleri sevenler için doğal olarak hoş olan şeyler hoştur; erdeme göre eylemler de böyledir… Öyleyse mutluluk en iyi, en güzel ve en hoş olandır ve bunlar Delos'taki yazıttaki gibi ayrılmamıştır: 'En güzel olan en adil olandır, en iyi olan sağlıklı olmaktır; en hoş olansa insanın arzuladığına kavuşmasıdır.'”

— Aristoteles (MÖ 384 – MÖ 322)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

Antik Yunanca aslı

τὸ μὲν γὰρ ἥδεσθαι τῶν ψυχικῶν, ἑκάστῳ δ᾽ ἐστὶν ἡδὺ πρὸς ὃ λέγεται φιλοτοιοῦτος... Τοῖς μὲν οὖν πολλοῖς τὰ ἡδέα μάχεται διὰ τὸ μὴ φύσει τοιαῦτ᾽ εἶναι, τοῖς δὲ φιλοκάλοις ἐστὶν ἡδέα τὰ φύσει ἡδέα: τοιαῦται δ᾽ αἱ κατ᾽ ἀρετὴν πράξεις... Ἄριστον ἄρα καὶ κάλλιστον καὶ ἥδιστον ἡ εὐδαιμονία, καὶ οὐ διώρισται ταῦτα κατὰ τὸ Δηλιακὸν ἐπίγραμμα: “κάλλιστον τὸ δικαιότατον, λῷστον δ᾽ ὑγιαίνειν: ἥδιστον δὲ πέφυχ᾽ οὗ τις ἐρᾷ τὸ τυχεῖν."

Ne anlatıyor?

Aristoteles bu pasajda mutluluğun (eudaimonia) en iyi, en güzel ve en hoş olanı tek bir yaşamda birleştirdiğini savunur. Ona göre erdemli eylemler, yalnızca ahlaki olarak iyi değildir; aynı zamanda doğru yetişmiş kişi için doğal olarak hoştur ve güzel bir yaşamın ifadesidir. Mutluluk bu üç değeri dağıtmaz, onları uyum içinde toplar.

Çoğu insan için hazlar çatışma içindedir; çünkü onlar hazlarını doğal olmayan, gelip geçici arzulardan alır. Oysa güzel ve erdemli olanı seven kişi için hoş olan şey, aynı zamanda doğal olarak hoştur. Bu da ahlaki eğitimin önemini gösterir: Erdemli olmayı içsel olarak seven kişi, doğru eylemden haz alır; onun için iyi, güzel ve hoş arasında bir kopukluk yoktur.

Aristoteles, Delos'taki yazıtın ayırdığı üç değeri (adalet, sağlık, arzuya kavuşma) mutluluk kavramında birleştirir. Bu, onun pratik felsefesinin merkezî kabulüdür: Gerçek mutluluk yalnızca haz değildir; ama erdemli yaşam, insan doğasına uygun olduğu için bereketli ve tatmin edicidir.

Hangi bağlamda söylendi?

Aristoteles'in Nikomakhos'a Etik adlı eserinin birinci kitabında (1099a.6) geçer. Filozof, mutluluğun doğasını araştırırken, mutluluğun üstün iyi olduğunu ve erdem ile haz arasında sanıldığı gibi bir karşıtlık bulunmadığını göstermeye çalışır. Burada Delos'taki meşhur bir yazıttan alıntı yaparak kendi görüşünü geleneksel bilgelikle karşılaştırır.

Kaynak

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler