İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Homeros, öteki bütün ozanlara maharetle yalan söyleme sanatını öğretmiştir.”

— Aristoteles (MÖ 384 – MÖ 322)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

Antik Yunanca aslı

Homer has taught all other poets the art of telling lies skillfully.

Ne anlatıyor?

Aristoteles bu sözüyle Homeros'un kurmaca anlatıdaki ustalığına işaret eder. Ona göre şairin başarısı, olayları olduğu gibi aktarmakta değil, olabilecek ya da inandırıcı olanı kurgulayabilmesindedir. Aristoteles'in Poetika'da geliştirdiği görüşe göre şiir, tarihten farklı olarak olanı değil, olabilir olanı anlatır. Bu yüzden buradaki yalan söyleme ifadesi, ahlaki bir suçlama değil; kurmacanın doğasına dair bir gözlemdir.

Sözde geçen maharetle yalan söyleme sanatı, Aristoteles'in mimesis yani taklit kavramıyla bağlantılıdır. Şair, gerçek hayattan aldığı malzemeyi yeniden biçimlendirerek inandırıcı bir dünya kurar. Homeros'un destanları, bu tür kurmacanın en yetkin örnekleri olarak sunulur. Aristoteles, Homeros'un olay örgüsü kurmadaki, karakterleri konuşturmadaki ve okuyucuyu hikâyeye inandırmadaki becerisini özellikle över.

Günümüzde bu söz, yazınsal kurmacanın doğruluğunun bilimsel doğruluktan farklı olduğuna dair bir işaret olarak okunabilir. İyi bir anlatıcı, gerçeği bire bir kopyalamaktan çok, gerçeğe benzer bir dünya kurar. Bu bakış, roman, sinema ve tiyatro gibi anlatı sanatlarının yalan değil, yeniden biçimlendirilmiş bir hakikat ürettiği fikrini destekler.

Hangi bağlamda söylendi?

Söz, Aristoteles'in Poetika adlı eserinde yer alır. Poetika, Batı edebiyat kuramının ilk büyük metinlerinden biri olup trajedi, destan ve genel olarak şiir sanatı üzerine sistematik bir incelemedir. Aristoteles burada Homeros'un kurmaca kurgusundaki üstünlüğünü, olayları inandırıcı biçimde birleştirerek anlatma becerisini övmek için bu ifadeyi kullanır. Söz, eser boyunca işlenen şiirin tarihten ve felsefeden farkı tartışmasının bir parçasıdır.

Kaynak

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler